๖. กามทสูตร เล่ม ๑๕

เอกมนฺตํ ฐิโต โข กามโท เทวปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ ทุกฺกรํ ภควา สุทุกฺกรํ ภควาติ ฯ

ทุกฺกรํ วาปิ กโรนฺติ [กามทาติ ภควา] เสกฺขสีลสมาหิตา ๒ ฐิตตฺตา

อนคาริยุเปตสฺส ตุฏฺฐิ โหติ สุขาวหาติ ฯ

กามทเทวบุตร ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มี

พระภาคว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค สมณธรรมทำได้โดยยาก ข้าแต่ พระผู้มีพระภาค สมณธรรมทำได้โดยยากยิ่ง ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ชนทั้งหลาย ผู้ตั้งมั่นแล้วด้วยศีลแห่งพระเสขะ มีตนตั้งมั่นแล้ว ย่อม

กระทำ แม้ซึ่งสมณธรรมอันบุคคลทำได้โดยยากความยินดี ย่อมนำสุข

มาให้แก่บุคคลผู้เข้าถึงแล้วซึ่งความเป็นผู้ไม่มีเรือน ฯ

ทุลฺลภา ภควา ยทิทํ ตุฏฺฐีติ ฯ

ทุลฺลภํ วาปิ ลภนฺติ [กามทาติ ภควา] จิตฺตวูปสเม รตา

เยสํ ทิวา จ รตฺโต จ ภาวนาย รโต มโนติ ฯ

กามทเทวบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้อที่หาได้ยากนี้ คือความสันโดษ ยินดี ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ชนเหล่าใด ยินดีแล้วในความสงบแห่งจิต ชนเหล่าใด มีใจยินดีแล้วในความอบรมจิต ทั้งกลางวันและกลางคืน ชนเหล่านั้น ย่อมได้แม้ซึ่งสิ่งที่ได้โดยยาก ฯ

ทุสฺสมาทหํ ภควา ยทิทํ จิตฺตนฺติ ฯ

ทุสฺสมาทหํ วาปิ สมาทหนฺติ [กามทาติ ภควา] อินฺทฺริยูปสเม รตา

เต เฉตฺวา มจฺจุโน ชาลํ อริยา คจฺฉนฺติ กามทาติ ฯ

กามทเทวบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ธรรมชาติที่ ตั้งมั่นได้ยากนี้คือจิต ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ชนเหล่าใด ยินดีแล้วในความสงบอินทรีย์ ชนเหล่านั้น ย่อมตั้งมั่นซึ่งจิตที่ตั้งมั่นได้ยาก ดูกรกามทเทวบุตร อริยะทั้งหลายเหล่านั้นตัดข่ายแห่งมัจจุไปได้ ฯ

ทุคฺคโม ภควา วิสโม มคฺโคติ ฯ

ทุคฺคเม วิสเม วาปิ อริยา คจฺฉนฺติ กามท

อนริยา วิสเม มคฺเค ปปตนฺติ อวํสิรา

อริยานํ สโม มคฺโค อริยา หิ วิสเม สมาติ ฯ

๑ ม. โสว ฯ ยุ. โสติ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. เสขาสีลสมาหิตา ฯ

กามทเทวบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ทางที่ไปได้ยาก คือ ทางที่ไม่เสมอ ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ดูกรกามทเทวบุตร อริยะทั้งหลาย ย่อมไปได้ แม้ในทางที่ไม่เสมอที่ไปได้ยาก

ผู้มิใช่อริยะ ย่อมเป็นผู้บ่ายศีรษะลงเบื้องต่ำ ตกไปในทางอันไม่เสมอทางนั้นสม่ำเสมอสำหรับอริยะทั้งหลาย เพราะอริยะทั้งหลาย เป็นผู้สม่ำเสมอ ในทางอันไม่เสมอ ฯ