๑๐. สัชฌายสูตร เล่ม ๑๕

๑๐. สัชฌายสูตร

ว่าด้วยเทวดาเข้าหาพระผู้สาธยายธรรม

{๗๘๖} [๒๓๐] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น นัยว่าภิกษุรูปนั้นเมื่อก่อนเป็นผู้มากไปด้วยการสาธยายอยู่จนเกินเวลา สมัยต่อมา เธอเป็นผู้ขวนขวายน้อย ชอบอยู่เฉย ๆ ปล่อยให้เวลาล่วงเลยไป{๗๘๗} ลำดับนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้น เมื่อไม่ได้ฟังธรรมของเธอ จึงเขาไปหาเธอถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะเธอด้วยคาถาว่า

ข้าแต่ภิกษุ เพราะเหตุใดเล่า เมื่อท่านอยู่รวมกับภิกษุทั้งหลายจึงไม่สาธยายบทแห่งธรรม บุคคลฟังธรรมแล้ว ย่อมได้ความเลื่อมใส ผู้กล่าวธรรมย่อมได้รับการสรรเสริญในบัจจุบันนี้ทีเดียว{๗๘๘} ภิกษุรูปนั้นกล่าวว่า

ความพอใจในบทแห่งธรรมทั้งหลายได้มีแล้วในกาลก่อนจนถึงเวลาที่มาอยู่ร่วมด้วยวิราคะ เรามาอยู่ร่วมด้วยวิราคะแล้ว สัตบุรุษทั้งหลายรู้ทั่วถึงรูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ อย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว จึงได้กล่าวถึงการปล่อยวางอารมณ์นั้น ๆ

๑๑. อโยนิโสมนสิการสูตร

ว่าด้วยอกุศลตกเกิดเพราะมนสิการไม่แยบคาย

{๗๘๙}.[๒๓๑] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น เธออยู่ในที่พักกลางวัน นึกถึงอกุศลวิตกอันชั่วช้า คือ กามวิตก พยาบาทวิตก และวิหิงสาวิตก