๑๐. สัชฌายสูตร เล่ม ๑๕

เอกํ สมยํ อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ วิหรติ อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ. เตน โข ปน สมเยน โส ภิกฺขุ ยํ สุทํ ปุพฺเพ อติเวลํ สชฺฌายพหุโล วิหรติ โส อปเรน สมเยน อปฺโปสฺสุกฺโก ตุณฺหีภูโต สงฺกสายติ. อถ โข ยา ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา ตสฺส ภิกฺขุโน ธมฺมํ อสุณนฺตี เยน โส ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ คาถาย อชฺฌภาสิ

“กสฺมา ตุวํ ธมฺมปทานิ ภิกฺขุ

นาธียสิ ภิกฺขูหิ สํวสนฺโต

สุตฺวาน ธมฺมํ ลภติปฺปสาทํ

ทิฏฺเฐว ธมฺเม ลภติปฺปสํสนฺ”ติ.

อหุ ปุเร ธมฺมปเทสุ ฉนฺโท

ยาว วิราเคน สมาคมิมฺห

ยโต วิราเคน สมาคมิมฺห

ยงฺกิญฺจิ ทิฏฺฐํว สุตํ มุตํ วา

อญฺญาย นิกฺเขปนมาหุ สนฺโตติ.

สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล สมัยนั้น ภิกษุนั้นเมื่อก่อนสาธยายมากจนเกินเวลา สมัยต่อมา ท่านขวนขวายน้อย อยู่เฉย ๆ ปล่อยให้เวลาล่วงเลยไปครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้นไม่ได้ฟังธรรมของ ภิกษุนั้น จึงเข้าไปหาภิกษุนั้นถึงที่อยู่แล้วได้กล่าวกับภิกษุนั้นด้วยคาถาว่าภิกษุ เพราะเหตุไร ท่านเมื่ออยู่ร่วม

กับภิกษุทั้งหลาย จึงไม่สาธยายบทแห่งธรรม

เพราะบุคคลฟังธรรมแล้ว ย่อมเลื่อมใส

และสรรเสริญในปัจจุบัน

ภิกษุนั้นได้กล่าวคาถานี้ว่า

ความพอใจในบทแห่งธรรมทั้งหลาย

ได้มีแล้วในกาลก่อน จนถึงเวลาที่เรามาอยู่ร่วม

กับบุคคลผู้ปราศจากราคะ

และเพราะตั้งแต่เรามาอยู่ร่วมกับบุคคลผู้ปราศจากราคะ

สัตบุรุษทั้งหลายรู้ทั่วถึงรูป เสียง กลิ่น รส

และโผฏฐัพพะ อย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว

จึงได้กล่าวถึงการปล่อยวางอารมณ์นั้น ๆ

สัชฌายสูตรที่ ๑๐ จบ