๑๑. อโยนิโสมนสิการสูตร เล่ม ๑๕

เอกํ สมยํ อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ วิหรติ อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ ฯ เตน โข ปน สมเยน โส ภิกฺขุ ทิวาวิหารคโต ปาปเก อกุสเล วิตกฺเก วิตกฺเกติ เสยฺยถีทํ กามวิตกฺกํ พฺยาปาทวิตกฺกํ วิหึสาวิตกฺกํ ฯ

สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่ง พำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล สมัยนั้นแล เธอไปที่พักในกลางวัน ตรึกอกุศลวิตกอันลามกคือกามวิตกพยาบาทวิตก และวิหิงสาวิตก ฯ

อถ โข ยา ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา ตสฺส ภิกฺขุโน อนุกมฺปิกา อตฺถกามา ตํ ภิกฺขุํ สํเวเชตุกามา เยน โส ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ

อโยนิโส มนสิการา โส ๑ วิตกฺเกหิ ขชฺชสิ ๒

อโยนิโส ปฏินิสฺสชฺช โยนิโส อนุวิจินฺตย

สตฺถารํ ธมฺมํ อารพฺภ สงฺฆํ สีลานิ วตฺตโน

อธิคจฺฉสิ ปาโมชฺชํ ปีติสุขมสํสยํ

ตโต ปามุชฺชพหุโล ๓ ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสสีติ ฯ

อถ โข โส ภิกฺขุ ตาย เทวตาย สํเวชิโต สํเวคมาปาทีติ ฯ

๑ นาทียสีติปิ ปาเฐน ภวิตพฺพํ ฯ

ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงอยู่ในแนวป่านั้น มีความเอ็นดู ใคร่ประโยชน์ แก่

ภิกษุนั้น หวังจะให้ภิกษุนั้นสังเวช จึงเข้าไปหาถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุนั้น

ด้วยคาถาว่า

ท่านถูกวิตกกิน เพราะมนสิการไม่แยบคาย ท่านจงละมนสิการไม่

แยบคายเสีย และจงใคร่ครวญโดยแยบคาย ท่านปรารภพระศาสดาพระธรรม พระสงฆ์ และศีลของตนแล้วจะบรรลุความปราโมทย์ ปีติและสุขโดยไม่ต้องสงสัย แต่นั้นท่านจักเป็นผู้มากด้วยความปราโมทย์จักกระทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ฯ

ลำดับนั้นแล ภิกษุนั้น เป็นผู้อันเทวดานั้นให้สังเวชถึงซึ่งความสลดใจแล้วแล ฯ