๑๔. ปทุมปุบผสูตร เล่ม ๑๕

๑๔. ปทุมปุปผสูตร

ว่าด้วยภิกษุดมกลิ่นดอกบัว

{๗๙๕} [๒๓๔] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น ภิกษุรูปนั้นกลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้วลงสู่สระโบกขรณี สูดดมกลิ่นดอกบัวอยู่{๗๙๖} ขณะนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดีต่อภิกษุรูปนั้น ประสงค์จะให้เธอสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะเธอด้วยคาถาว่า

การที่ท่านสูดดมดอกบัวที่เกิดในน้ำซึ่งใคร ๆ ไม่ได้ถวายแล้ว นี้เป็นองค์อันหนึ่งแห่งความเป็นขโมย ดูก่อนท่านผู้นิรทุกข์ ท่านเป็นผู้ขโมยกลิ่น

{๗๙๗} ภิกษุรูปนั้นกล่าวว่า

เราไม่ได้นำไป ไม่ได้หัก เพียงแค่ดมดอกบัวอยู่ห่าง ๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ ท่านจะกล่าวหาเราว่าเป็นผู้ขโมยกลิ่น ด้วยเหตุดังฤๅ

ส่วนบุคคลที่ขุดเหง้าบัวไป หักดอกบัวไป เป็นผู้มีการกระทำไม่บริสุทธิ์อย่างนี้ ไฉนท่านไม่กล่าวหาเขาว่าเป็นขโมยเล่า

{๗๙๘} เทวดากล่าวว่า

คนผู้มีบาปหนา แปดเปื้อนด้วยกิเลสมีราคะเป็นต้น เหมือนผ้าของแม่นม ข้าพเจ้าไม่มีคำพูดในคนผู้นั้น แต่ข้าพเจ้าจะพูดถึงท่านเท่านั้น

แต่สำหรับผู้ไม่มีกิเลสเครื่องยียวน ผู้แสวงหาสิ่งที่สะอาดคือไตรสิกขาเป็นนิจ บาปประมาณเท่าปลายขนทรายก็ปรากฏประดุจเท่าก้อนเมฆในนภากาศ{๗๙๙} ภิกษุรูปนั้นกล่าวว่า

ดูก่อนเทวดา ท่านรู้จักเราแน่แท้ และท่านคงเอ็นดูเรา ดูก่อนเทวดา เมื่อใดท่านเห็นกรรมเช่นนี้ เมื่อนั้นขอท่านได้โปรดบอกเราอีกนะ{๘๐๐} เทวดากล่าวว่า

ข้าพเจ้ามิได้อาศัยท่านเป็นอยู่ ทั้งมิได้มีความเจริญ เพราะท่าน ดูก่อนภิกษุ ตัวท่านนั้นแหละพึงรู้ถึงการ กระทำ ที่เป็นเหตุให้ท่านถึงสุคติได้เองเถิดลำดับนั้นแล ภิกษุรูปนั้นผู้ถูกเทวดานั้นเตือนให้สลดใจ ได้ถึงความสลดใจแล้วแล

วนสังยุตจบบริบูรณ์

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิเวกสูตร ๒.อุปัฏฐานสูตร

๓. กัสสปโคตตสูตร ๔.สัมพหุลสูตร

๕. อานันทสูตร ๖.อนุรุทธสูตร

๗. นาคทัตตสูตร ๘.กุลฆรณีสูตร

๙. วัชชีปุตตสูตร ๑๐.สัชฌายสูตร

๑๑. อโยนิโสมนสิการสูตร ๑๒.มัชฌันติกสูตร

๑๓. ปากตินทริยสูตร ๑๔.ปทุมปุบผสูตร

๑๐. ยักขสังยุต

๑. อินทกสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้อยู่ในครรภ์

{๘๐๑} [๒๓๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่บนภูเขาอินทกูฏซึ่งเป็นที่ครอบครองของอินทกยักษ์ ใกล้พระนครราชคฤห์

{๘๐๒} ครั้งนั้นแล อินทกยักษ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กราบทูลด้วยคาถาว่า

ท่านผู้รู้ทั้งหลายกล่าวว่า ‘รูปมิใช่ชีวะ’สัตว์นี้จะพบสรีระนี้ได้อย่างไรหนอ กระดูกและก้อนเนื้อมาจากไหน สัตว์นี้จะอยู่ในครรภ์ได้อย่างไร{๘๐๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

รูปนี้เป็นกลละ ก่อน จากกลละก็เป็นอัพพุทะ จากอัพพุทะเกิดเป็นเปสิ จากเปสิเกิดเป็นฆนะ จากฆนะเกิดเป็น ๕ ปุ่ม ต่อจากนั้นก็มีผม ขน และเล็บเกิดขึ้นมารดาของสัตว์ในครรภ์บริโภคสิ่งใดไป ไม่ว่าจะเป็นข้าว น้ำ และโภชนาหาร สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาก็ยังอัตภาพให้เป็นไปในครรภ์นั้นด้วยสิ่งนั้น