๑๔. ปทุมปุบผสูตร เล่ม ๑๕

เอกํ สมยํ อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ วิหรติ อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ. เตน โข ปน สมเยน โส ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต โปกฺขรณึ โอคาเหตฺวา ปทุมํ อุปสิงฺฆติ. อถ โข ยา ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา ตสฺส ภิกฺขุโน อนุกมฺปิกา อตฺถกามา ตํ ภิกฺขุํ สํเวเชตุกามา เยน โส ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ คาถาย อชฺฌภาสิ

“ยเมตํ วาริชํ ปุปฺผํ อทินฺนํ อุปสิงฺฆสิ

เอกงฺคเมตํ เถยฺยานํ คนฺธตฺเถโนสิ มาริสา”ติ.

น หรามิ น ภญฺชามิ อารา สิงฺฆามิ วาริชํ

อถ เกน นุ วณฺเณน คนฺธตฺเถโนติ วุจฺจติ.

ยฺวายํ ภึสานิ ขนติ ปุณฺฑรีกานิ ภญฺชติ

เอวํ อากิณฺณกมฺมนฺโต กสฺมา เอโส น วุจฺจตีติ.

อากิณฺณลุทฺโท ปุริโส ธาติเจลํว (๒) มกฺขิโต

ตสฺมึ เม วจนํ นตฺถิ ตญฺจ อรหามิ (๓) วตฺตเว.

อนงฺคณสฺส โปสสฺส นิจฺจํ สุจิคเวสิโน

วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส อพฺภามตฺตํว ขายตีติ.

อทฺธา มํ ยกฺข ชานาสิ อโถ มํ อนุกมฺปสิ

ปุนปิ ยกฺข วชฺชาสิ ยทา ปสฺสสิ เอทิสนฺติ.

เนว ตํ อุปชีวามิ (๔) นปิ เต ภทฺทกมฺหเส

ตฺวเมว ภิกฺขุ ชาเนยฺย เยน คจฺเฉยฺย สุคฺคตินฺติ.

อถ โข โส ภิกฺขุ ตาย เทวตาย สํเวชิโต สํเวคมาปาทีติ. วนสํยุตฺตํ สมตฺตํ. ตสฺสุทฺทานํ

วิเวกํ อุปฏฺฐานญฺจ กสฺสปโคตฺเตน สมฺพหุลา

อานนฺโท อนุรุทฺธญฺจ นาคทตฺตญฺจ กุลฆรณี.

วชฺชีปุตฺโต จ เวสาลี สชฺฌาเยน อโยนิโส

มชฺฌณฺหิกาลมฺหิ ปากตินฺทฺริยา ปทุมปุปฺเผน จุทฺทส ภเวติ.

สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล สมัยนั้น ภิกษุนั้นกลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว ลงสู่สระโบกขรณี สูดดมกลิ่นดอกบัวครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้น มีความอนุเคราะห์หวังดี ต่อภิกษุนั้น ประสงค์จะให้ภิกษุนั้นสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุนั้นถึงที่อยู่แล้วได้กล่าว กับภิกษุนั้นด้วยคาถาว่าท่านสูดดมกลิ่นดอกบัว

ที่เกิดในน้ำ ซึ่งใคร ๆ ไม่ได้ถวายแล้ว

นี้เป็นองค์อันหนึ่งแห่งความเป็นขโมย

ท่านผู้นิรทุกข์ ท่านเป็นผู้ขโมยกลิ่น

ภิกษุนั้นได้กล่าวด้วยคาถาว่า

เราไม่ได้นำไป เราไม่ได้หัก

เราเพียงแต่ดมกลิ่นดอกบัวที่เกิดในน้ำห่าง ๆ

เมื่อเป็นเช่นนี้ ท่านจะเรียกเราว่า

เป็นผู้ขโมยกลิ่น ด้วยเหตุอะไรเล่า

ส่วนบุคคลที่ขุดเหง้าบัว หักดอกบัวปุณฑริก

เป็นผู้มีการงานอันไม่บริสุทธิ์อย่างนี้

ทำไมท่านจึงไม่เรียกเขาว่าเป็นขโมยเล่า

เทวดากล่าวด้วยคาถาว่า

บุรุษผู้มีบาปหนา แปดเปื้อนด้วยกิเลส

มีราคะเป็นต้นเกินเหตุ

เราไม่พูดถึงคนนั้น แต่เราควรจะกล่าวกับท่าน

บาปประมาณเท่าปลายขนเนื้อทราย

ย่อมปรากฏประดุจเท่าก้อนเมฆในนภากาศ

แก่บุรุษผู้ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน

ผู้มักแสวงหาความสะอาด เป็นนิตย์

ภิกษุนั้นกล่าวด้วยคาถาว่า

ยักษ์ ท่านต้องรู้จักเราแน่

และท่านคงอนุเคราะห์เรา

ยักษ์ ท่านเห็นกรรมเช่นนี้ในกาลใด

ขอท่านพึงกล่าวในกาลนั้นอีกเถิด

เทวดากล่าวด้วยคาถาว่า

เราไม่ได้อาศัยท่านเป็นอยู่เลย

และเราก็ไม่ได้มีความเจริญเพราะท่าน

ภิกษุ ท่านนั่นแหละ พึงไปสู่สุคติด้วยกรรมที่ท่านพึงรู้เถิด

ลำดับนั้น ภิกษุนั้นถูกเทวดานั้นทำให้สลดใจ เกิดความสลดใจแล้ว

ปทุมปุปผสูตรที่ ๑๔ จบ

วนสังยุต จบบริบูรณ์

รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ

๑. วิเวกสูตร ๒. อุปัฏฐานสูตร

๓. กัสสปโคตตสูตร ๔. สัมพหุลสูตร

๕. อานันทสูตร ๖. อนุรุทธสูตร

๗. นาคทัตตสูตร ๘. กุลฆรณีสูตร

๙. วัชชีปุตตสูตร ๑๐. สัชฌายสูตร

๑๑. อโยนิโสมนสิการสูตร ๑๒. มัชฌัณหิกสูตร

๑๓. ปากตินทริยสูตร ๑๔. ปทุมปุปผสูตร