๗. นาคทัตตสูตร เล่ม ๑๕

{๗๗๖} เทวดาองค์นั้นกล่าวว่า

คนเหล่าใดไม่เคยเห็นสวนนันทนวันอันเป็นสถานที่อยู่ของพวกนรเทพผู้มียศ ๓๐ องค์ คนเหล่านั้นชื่อว่ายังไม่ทราบถึงความสุข

{๗๗๗} ท่านพระอนุรุทธเถระกล่าวว่า

ดูก่อนท่านเทวดาผู้โง่เขลา ดูเหมือนว่าท่านจะยังไม่รู้ถึงถ้อยคำของพระอรหันต์ทั้งหลายว่า ‘สังขารทั้งหลายล้วนเป็นของไม่เที่ยง มีความเกิดขึ้นและความเสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วก็ดับไป ความสงบระงับไปแห่งสังขารเหล่านั้นเป็นความสุข’ ดังนี้บัดนี้ การอยู่ครอบครองของเราไม่มีอีกต่อไป ตัณหาดังเครือข่ายในหมู่เทพของเราก็ไม่มี สงสารคือชาติสิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่จึงไม่มีอีกต่อไป

๗. นาคทัตตสูตร

ว่าด้วยเทวดาเตือนพระนาคทัตตะ

{๗๗๘} [๒๒๗] สมัยหนึ่ง ท่านพระนาคทัตตะพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่ง ในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น ท่านพระนาคทัตตะเข้าหมู่บ้านไปแต่เช้าและกลับมาหลังเที่ยง

{๗๗๙} ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดี ต่อท่านพระนาคทัตตะ ประสงค์จะให้ท่านสลดใจ จึงเข้าไปหาท่านถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะท่านด้วยคาถาทั้งหลายว่า

ท่านนาคทัตตะ ท่านเข้าบ้านแต่เช้าและกลับมาเอาตอนกลางวัน ท่านเที่ยวไปเกินเวลา คลุกคลีกับพวกคฤหัสถ์ พลอยร่วมสุขร่วมทุกข์กับเขาด้วย

ข้าพเจ้ากลัวว่าพระนาคทัตตะจะคึกคะนองและพัวพันในตระกูลทั้งหลาย ท่านอย่าตกอยู่ในอำนาจของมัจจุราชผู้มีกำลัง ผู้ทำให้สิ้นสุดเลย

ลำดับนั้น ท่านพระนาคทัตตะผู้ถูกเทวดาองค์นั้นเตือนให้สลดใจ ได้ถึงความสลดใจแล้วแล

๘. กุลฆรณีสูตร

ว่าด้วยหญิงแม่เรือนเตือนพระผู้คลุกคลีในตระกูล

{๗๘๐} [๒๒๘] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในราวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น ภิกษุรูปนั้นไปอยู่คลุกคลีในตระกูลแห่งหนึ่งเกินเวลา

{๗๘๑} ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดี ต่อภิกษุรูปนั้น ประสงค์จะให้เธอสลดใจ จึงเนรมิตเพศเป็นหญิแม่เรือนประจำตระกูลในตระกูลนั้น แล้วเข้าไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุรูปนั้นด้วยคาถาว่า

คนทั้งหลายมาชุมนมกันพูดถึงดิฉันบ้างถึงท่านบ้าง ที่ฝั่งแม่น้ำบ้าง ที่ศาลาที่พักบ้าง ที่สภาบ้าง ที่ถนนบ้าง นี่มันอะไรกัน

{๗๘๒} ภิกษุรูปนั้นกล่าวว่า

แท้จริง เสียงที่ขัดแย้งกันมีมาก อันท่านผู้มีตบะต้องทนให้ได้ ไม่พึงเก้อเขินเพราะถ้อยคำที่คนอื่นพูดนั้น สัตว์ทั้งหลายจะได้เศร้าหมองเพราะถ้อยคำนั้นก็หาไม่