๕. กติฉินทิสูตร เล่ม ๑๕

๔. อัจเจนติสูตร

ว่าด้วยกาลเวลาล่วงเลยไป

{๙} [๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

กาลเวลาย่อมล่วงไป ราตรีย่อมผ่านไป ช่วงแห่งวัยก็ละไปตามลำดับ บุคคลเมื่อมองเห็นมรณภัยนี้อยู่ ควรบำเพ็ญบุญที่จะนำความสุขมาให้ใว้เถิด{๑๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

กาลเวลาย่อมล่วงไป ราตรีย่อมผ่านไป ช่วงแห่งวัยก็ละไปตามลำดับ บุคคลฺเมื่อมองเห็นมรณภัยนี้อยู่ ควรละโลกามิสเสีย มุ่งแต่สันติเถิด

๕. กติฉินทิสูตร

ว่าด้วยวิธีข้ามโอฆะ

{๑๑} [๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

บุคคลควรตัดกิเลสเท่าไร ควรละกิเลสเท่าไร ควรบำเพ็ญธรรมเท่าไรให้ยิ่งขึ้นไป ภิกษุพ้นกิเลสอันเป็นเครื่องข้องเท่าไร พระองค์จึงจะตรัสเรียกว่าเป็นผู้ข้ามพ้นโอฆะได้แล้ว

{๑๒} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

บุคคลควรตัดโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่าง ควรละอุทธัมภาคิยสังโยชน์๕ อย่าง ควรเจริญอินทรีย์๕ อย่าง ให้ยิ่งขึ้นไป ภิกษุผู้พ้นกิเลสอันเป็นเครื่องข้อง ๕ อย่าง ได้แล้ว เราจึงจะเรียกว่าเป็นผู้ข้ามพ้นโอฆะได้แล้ว

๖. ชาครสูตร

ว่าด้วยผู้หลับและผู้ตื่น

{๑๓} [๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เมื่อธรรมทั้งหลายตื่นอยู่ ธรรมกี่ประเภทชื่อว่าหลับอยู่ เมื่อธรรมทั้งหลายหลับอยู่ ธรรมกี่ประเภทชื่อว่าตื่นอยู่ บุคคลชื่อว่าหมักหมมด้วยธุลีคือกิเลสเพราะธรรมกี่ประเภท บุคคลชื่อว่าบริสุทธิ์เพราะธรรมกี่ประเภท