พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุพพรีวรรค
๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๓ ในอุพพรีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. สารีปุตฺตตฺเถรมาตุเปติวตฺถุ
๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ
เรื่องนางเปรตอดีตมารดาพระสารีบุตรเถระ
(พระสารีบุตรเถระถามนางเปรตตนหนึ่งว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุพพรีวรรค สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๖๕–๑๖๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๘๗–๑๘๙
นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสนฺถตา
อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ.
แน่ะนางผู้มีร่างกายซูบผอม มีแต่ซี่โครงผุดขึ้น
เธอเปลือยกาย มีผิวพรรณและรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว
ซูบผอม มีร่างกายสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น
เธอเป็นใครกันเล่ามายืนอยู่ ณ ที่นี้
(นางเปรตตอบว่า)
อหนฺเต สกิยา มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ
อุปปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสาสมปฺปิตา.
เมื่อก่อนในชาติอื่น ๆ
ดิฉันเกิดในตระกูลศากยะ เป็นมารดาของท่าน
ดิฉันเข้าถึงเปตวิสัย ถูกความหิวกระหายครอบงำ
ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ สิเลสุมํ
วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ.
ดิฉันถูกความหิวกระหายครอบงำแล้ว
จึงกินน้ำลาย น้ำมูก เสมหะที่เขาถ่มทิ้งแล้ว
กินมันเหลวซากศพที่ถูกเผาอยู่
และกินโลหิตของหญิงทั้งหลายผู้คลอดลูก
วณิกานญฺจ ยํ ฆาน- สีสจฺฉินฺนาน โลหิตํ
ขุทาปเรตา ภุญฺชามิ อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ.
กินโลหิตของคนที่มีแผลและผู้ที่ถูกตัดจมูกและศีรษะ
และกินหนัง เนื้อ เอ็นเป็นต้น ที่อาศัยร่างกายชายหญิง
ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขามิ ปสูนํ มานุสาน จ
อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา.
ดิฉันไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่อยู่อาศัย นอนบนเตียงอันแปดเปื้อน
กินหนองและเลือดของปศุสัตว์และมนุษย์ทั้งหลาย
เทหิ ปุตฺตก เม ทานํ ทตฺวา อุทฺทิสาหิ (๑) เม
อปฺเปว นาม มุจฺเจยฺยํ ปุพฺพโลหิตโภชนาติ.
- ๑ฉ.ม. อนฺวาทิสาหิ
ลูกน้อยเอ๋ย ขอลูกจงให้ทานเพื่อแม่
ครั้นให้แล้วจงอุทิศส่วนบุญนั้นให้แม่บ้าง
ถ้ากระไร แม่จะพึงพ้นจากการกินหนองและเลือด
มาตุยา วจนํ สุตฺวา อุปติสฺโสนุกมฺปโก
อามนฺตยิ โมคฺคลฺลานํ อนุรุทฺธญฺจ กปฺปินํ.
พระสารีบุตรเถระฟังคำของมารดาแล้วคิดจะช่วยเหลือ
จึงปรึกษาพระมหาโมคคัลลานเถระ พระอนุรุทธะ และพระกัปปินะ
จตสฺโส กุฏิโย กตฺวา สํเฆ จาตุทฺทิเส อทา
กุฏิโย อนฺนปานญฺจ มาตุ ทกฺขิณมาทิสิ.
ได้สร้างกุฎี ๔ หลัง แล้วถวายกุฎี ข้าว และน้ำ
แด่พระสงฆ์ผู้มาจากทิศทั้ง ๔ อุทิศส่วนบุญให้มารดา
สมนนฺตรานุทฺทิฏฺเฐ วิปาโก อุทปชฺชถ
โภชนํ ปานียํ วตฺถํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ.
ในลำดับที่พระเถระอุทิศส่วนบุญให้นั่นเอง
วิบากคือ อาหาร น้ำดื่ม และเครื่องนุ่งห่ม
ก็เกิดขึ้นแก่นางเปรตนั้น นี้เป็นผลแห่งทักษิณา
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
วิจิตฺตวตฺถาภรณา โกลิตํ อุปสงฺกมิ.
ลำดับนั้น นางมีร่างกายหมดจด นุ่งผ้าสะอาด
สวมใส่ผ้าเนื้อดีกว่าผ้าแคว้นกาสี
มีพัสตราภรณ์และเครื่องประดับวิจิตรงดงาม
เข้าไปหาพระมหาโมคคัลลานเถระ
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามนางเปรตนั้นว่า)
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.
แม่เทพธิดา เธอมีผิวพรรณงามยิ่งนัก
เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศสถิตอยู่ ดุจดาวประกายพรึก
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.
เพราะบุญอะไรเธอจึงมีผิวพรรณงามเช่นนี้
ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่เธอในวิมานนี้
และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่เธอ
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.
แม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามว่า
สมัยเมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้
เพราะบุญอะไรเธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง
และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้
(เทพธิดานั้นตอบว่า)
สารีปุตฺตสฺสาหํ มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ
อุปปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสสมปฺปิตา.
ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ สิเลสุมํ
วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ.
ดิฉันถูกความหิวกระหายครอบงำแล้ว
ได้กินน้ำลาย น้ำมูก เสมหะที่เขาถ่มทิ้งแล้ว
กินมันเหลวซากศพที่ถูกเผาอยู่
และกินโลหิตของหญิงทั้งหลายผู้คลอดลูก
วณิกานญฺจ ยํ ฆาน- สีสจฺฉินฺนาน โลหิตํ
ขุทาปเรตา ภุญฺชิสฺสํ (๑) อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ.
- ๑ฉ.ม. ภุญฺชามิ
กินโลหิตของคนที่มีแผลและผู้ที่ถูกตัดจมูกและศีรษะ
และกินหนัง เนื้อ เอ็นเป็นต้น ที่อาศัยร่างกายชายหญิง
ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขิสฺสํ ปสูนํ มนุสฺสาน จ
อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา.
ดิฉันไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่อยู่อาศัย นอนบนเตียงอันแปดเปื้อน
กินหนองและเลือดของปศุสัตว์และมนุษย์ทั้งหลาย
สารีปุตฺตสฺส ทาเนน โมทามิ อกุโตภยา
มุนึ การุณิกํ โลเก ภนฺเต วนฺทิตุมาคตาติ.
สารีปุตฺตตฺเถรสฺส มาตุเปติวตฺถุ ทุติยํ.
ดิฉันบันเทิงอยู่เพราะทานของพระสารีบุตร จึงไม่มีภัยแต่ที่ไหน ๆ
พระคุณเจ้าผู้เจริญ ดิฉันจะไหว้พระสารีบุตร
ผู้เป็นปราชญ์ มีความกรุณาในโลก
สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุที่ ๒ จบ
จบ ๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ