arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุพพรีวรรค

๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๓ ในอุพพรีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๒. สารีปุตฺตตฺเถรมาตุเปติวตฺถุ

๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ

เรื่องนางเปรตอดีตมารดาพระสารีบุตรเถระ

(พระสารีบุตรเถระถามนางเปรตตนหนึ่งว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุพพรีวรรค สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๖๕–๑๖๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๘๗–๑๘๙

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสนฺถตา

อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แน่ะนางผู้มีร่างกายซูบผอม มีแต่ซี่โครงผุดขึ้น

เธอเปลือยกาย มีผิวพรรณและรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว

ซูบผอม มีร่างกายสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น

เธอเป็นใครกันเล่ามายืนอยู่ ณ ที่นี้

(นางเปรตตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหนฺเต สกิยา มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ

อุปปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสาสมปฺปิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อนในชาติอื่น ๆ

ดิฉันเกิดในตระกูลศากยะ เป็นมารดาของท่าน

ดิฉันเข้าถึงเปตวิสัย ถูกความหิวกระหายครอบงำ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ สิเลสุมํ

วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันถูกความหิวกระหายครอบงำแล้ว

จึงกินน้ำลาย น้ำมูก เสมหะที่เขาถ่มทิ้งแล้ว

กินมันเหลวซากศพที่ถูกเผาอยู่

และกินโลหิตของหญิงทั้งหลายผู้คลอดลูก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วณิกานญฺจ ยํ ฆาน- สีสจฺฉินฺนาน โลหิตํ

ขุทาปเรตา ภุญฺชามิ อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กินโลหิตของคนที่มีแผลและผู้ที่ถูกตัดจมูกและศีรษะ

และกินหนัง เนื้อ เอ็นเป็นต้น ที่อาศัยร่างกายชายหญิง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขามิ ปสูนํ มานุสาน จ

อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่อยู่อาศัย นอนบนเตียงอันแปดเปื้อน

กินหนองและเลือดของปศุสัตว์และมนุษย์ทั้งหลาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทหิ ปุตฺตก เม ทานํ ทตฺวา อุทฺทิสาหิ (๑) เม

อปฺเปว นาม มุจฺเจยฺยํ ปุพฺพโลหิตโภชนาติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อนฺวาทิสาหิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลูกน้อยเอ๋ย ขอลูกจงให้ทานเพื่อแม่

ครั้นให้แล้วจงอุทิศส่วนบุญนั้นให้แม่บ้าง

ถ้ากระไร แม่จะพึงพ้นจากการกินหนองและเลือด

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มาตุยา วจนํ สุตฺวา อุปติสฺโสนุกมฺปโก

อามนฺตยิ โมคฺคลฺลานํ อนุรุทฺธญฺจ กปฺปินํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระสารีบุตรเถระฟังคำของมารดาแล้วคิดจะช่วยเหลือ

จึงปรึกษาพระมหาโมคคัลลานเถระ พระอนุรุทธะ และพระกัปปินะ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตสฺโส กุฏิโย กตฺวา สํเฆ จาตุทฺทิเส อทา

กุฏิโย อนฺนปานญฺจ มาตุ ทกฺขิณมาทิสิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ได้สร้างกุฎี ๔ หลัง แล้วถวายกุฎี ข้าว และน้ำ

แด่พระสงฆ์ผู้มาจากทิศทั้ง ๔ อุทิศส่วนบุญให้มารดา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สมนนฺตรานุทฺทิฏฺเฐ วิปาโก อุทปชฺชถ

โภชนํ ปานียํ วตฺถํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในลำดับที่พระเถระอุทิศส่วนบุญให้นั่นเอง

วิบากคือ อาหาร น้ำดื่ม และเครื่องนุ่งห่ม

ก็เกิดขึ้นแก่นางเปรตนั้น นี้เป็นผลแห่งทักษิณา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี

วิจิตฺตวตฺถาภรณา โกลิตํ อุปสงฺกมิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลำดับนั้น นางมีร่างกายหมดจด นุ่งผ้าสะอาด

สวมใส่ผ้าเนื้อดีกว่าผ้าแคว้นกาสี

มีพัสตราภรณ์และเครื่องประดับวิจิตรงดงาม

เข้าไปหาพระมหาโมคคัลลานเถระ

(พระมหาโมคคัลลานเถระถามนางเปรตนั้นว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต

โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แม่เทพธิดา เธอมีผิวพรรณงามยิ่งนัก

เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศสถิตอยู่ ดุจดาวประกายพรึก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะบุญอะไรเธอจึงมีผิวพรรณงามเช่นนี้

ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่เธอในวิมานนี้

และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่เธอ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว

มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามว่า

สมัยเมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้

เพราะบุญอะไรเธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

(เทพธิดานั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สารีปุตฺตสฺสาหํ มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ

อุปปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสสมปฺปิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อนในชาติอื่น ๆ ดิฉันเป็นมารดาของพระสารีบุตรเถระ

เข้าถึงเปตวิสัย ถูกความหิวกระหายครอบงำ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ที่อยู่ของเปรต, แดนเกิดเป็นเปรต
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ สิเลสุมํ

วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันถูกความหิวกระหายครอบงำแล้ว

ได้กินน้ำลาย น้ำมูก เสมหะที่เขาถ่มทิ้งแล้ว

กินมันเหลวซากศพที่ถูกเผาอยู่

และกินโลหิตของหญิงทั้งหลายผู้คลอดลูก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วณิกานญฺจ ยํ ฆาน- สีสจฺฉินฺนาน โลหิตํ

ขุทาปเรตา ภุญฺชิสฺสํ (๑) อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ภุญฺชามิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กินโลหิตของคนที่มีแผลและผู้ที่ถูกตัดจมูกและศีรษะ

และกินหนัง เนื้อ เอ็นเป็นต้น ที่อาศัยร่างกายชายหญิง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขิสฺสํ ปสูนํ มนุสฺสาน จ

อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่อยู่อาศัย นอนบนเตียงอันแปดเปื้อน

กินหนองและเลือดของปศุสัตว์และมนุษย์ทั้งหลาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สารีปุตฺตสฺส ทาเนน โมทามิ อกุโตภยา

มุนึ การุณิกํ โลเก ภนฺเต วนฺทิตุมาคตาติ.

สารีปุตฺตตฺเถรสฺส มาตุเปติวตฺถุ ทุติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันบันเทิงอยู่เพราะทานของพระสารีบุตร จึงไม่มีภัยแต่ที่ไหน ๆ

พระคุณเจ้าผู้เจริญ ดิฉันจะไหว้พระสารีบุตร

ผู้เป็นปราชญ์ มีความกรุณาในโลก

สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุที่ ๒ จบ

จบ ๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ