๑๒. อัมพวนเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

[๗๙๕] สัตว์นรกบางพวกดิฉันก็เห็นแล้ว สัตว์ดิรัจฉาน เปรต อสุรกาย มนุษย์ หรือเทวดาบางพวกดิฉันก็เห็นแล้ว ผลแห่งกรรมของตนดิฉันก็ได้เห็นเองแล้ว ดิฉันจักทำบุญให้มาก

จบ ปาฏลิปุตตเปตวัตถุที่ ๑๑

๑๒. อัมพวนเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของเปรตเฝ้าสวนมะม่วง

(พวกพ่อค้าได้ถามเวมานิกเปรตตนหนึ่งว่า)

{๑๓๒}[๗๙๖] สระโบกขรณีของท่านนี้น่ารื่นรมย์ดี มีพื้นราบเรียบ มีท่าที่งดงาม มีน้ำมาก มีดอกบัวบานสะพรั่ง ดาษดื่น ด้วยหมู่ภมร สระโบกขรณีอันเป็นที่ฟูใจนี้ท่านได้มา อย่างไร[๗๙๗] สวนมะม่วงของท่านนี้ก็น่ารื่นรมย์ดี เผล็ดผลทุกฤดู มีดอกบานสะพรั่ง ดาษดื่นด้วยหมู่ภมร วิมานนี้ท่านได้มาอย่างไร

(เวมานิกเปรตนั้นตอบว่า)

[๗๙๘] สระโบกขรณีมีร่มเงาเย็นสบาย น่ารื่นรมย์ใจ ข้าพเจ้าได้ในที่นี้ เพราะทานที่ธิดาของข้าพเจ้าถวายมะม่วงสุก นํ้า ข้าวยาคูแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าและพระภิกษุสงฆ์ทั้งหลาย

(เวมานิกเปรตนั้นครั้นกล่าวอย่างนี้แล้วจึงนำพวกพ่อค้าไปดูทรัพย์ ๕๐๐ กหาปณะแล้วสั่งว่า พวกท่านจงถือเอาเป็นส่วนตัวกึ่งหนึ่งจากทรัพย์นี้ แล้วให้ธิดาของข้าพเจ้าใช้หนี้ที่ข้าพเจ้ายืมเขามากึ่งหนึ่งเถิด

พวกพ่อค้ากลับมาถึงพระนครสาวัตถีแล้วได้บอกแก่ธิดาของเปรต นั้นแล้วได้ให้ทรัพย์ส่วนที่เปรตนั้นให้แก่ตนแก่ธิดานั้น นางได้ให้ทรัพย์ ๑๐๐ กหาปณะแก่เจ้าหนี้ แล้วให้ทรัพย์ที่เหลือแก่สหายของบิดา ส่วนตนรับทำการใช้สอยกุฎุมพีนั้นอยู่ กุฎุมพีนั้นกลับคืนทรัพย์นั้นให้แก่นาง แล้วยก นางให้เป็นภรรยาของบุตรชายคนหัวปี ต่อมาภายหลัง นางมีบุตรคนหนึ่ง ได้กล่าวคาถาเป็นเชิงกล่อมบุตรว่า)[๗๙๙] ขอท่านทั้งหลายจงดูผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเอง และผลของความข่มใจ ความสำรวม เราเป็นทาสีอยู่ในตระกูลของลูกเจ้า บัดนี้มาเป็นหญิงสะใภ้เป็นใหญ่ในเรือน

(ภายหลัง พระศาสดาทรงเห็นนางมีญาณแก่กล้าจึงทรงแผ่พระรัศมี ไปแสดงพระองค์ให้ปรากฏ ดุจประทับอยู่เฉพาะหน้า แล้วได้ตรัสพระ คาถานี้ความว่า)

สิ่งที่ไม่น่าชื่นชมย่อมครอบงำผู้ประมาทแล้วในรูป ที่น่าชื่นชม สิ่งที่ไม่น่ารักย่อมครอบงำในรูปที่น่ารัก สิ่ง ที่เป็นทุกข์ย่อมครอบงำในรูปของความสุข

จบ อัมพวนเปตวัตถุที่ ๑๒

๑๓. อักขรุกขเปตวัตถุ

ว่าด้วยเทวดาเตือนอุบาสก

(ภุมมเทวดาองค์หนึ่งได้กล่าวเตือนอุบาสกคนหนึ่งว่า)

{๑๓๓}[๘๐๐] บุคคลให้สิ่งใด ผลจะเป็นสิ่งนั้นก็หาไม่ เพราะฉะนั้น ท่านจงให้ทาน บุคคลให้ทานแล้ว ย่อมข้ามพ้นทุกข์ทั้งสอง จะประสบสุขทั้งสอง ท่านทั้งหลายจงตื่นเถิด อย่าได้ประมาทเลย

จบ อักขรุกขเปตวัตถุที่ ๑๓

๑๔. โภคสังหรเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของเปรตรวบรวมโภคะ

(ในเวลากลางคืน หญิงเปรต ๔ ตนถูกทุกข์ครอบงำ จึงพากันร้องไห้ รำพันด้วยเสียงดังอย่างน่ากลัวว่า)

{๑๓๔}[๘๐๑] พวกเรารวบรวมโภคทรัพย์ไวัโดยชอบธรรมบ้าง โดยไม่ชอบธรรมบ้าง แต่คนอื่น ๆ กลับได้ใช้สอยโภคทรัพย์เหล่านั้น ส่วนพวกเรามีแต่ส่วนแห่งทุกข์

จบ โภคสังหรเปตวัตถุที่ ๑๔