พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๔๒–๘๖๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
เหตุทุกอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ
ปฏิจฺจวาโร
เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ
ปฏิจจวาร
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
เหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณญฺจ นเหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และอัชฌัต-ตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
นเหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
เหตุํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ
สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปี
สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปญฺหาวาโร
เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ปัญหาวาร
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ
อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ
__________
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจฺจวาโร
เหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ปฏิจจวาร
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยพหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
นเหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยพหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ
สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ
สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปญฺหาวาโร
เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ปัญหาวาร
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๖
ในกัมมปัจจัย มี " ๓
วิปากปัจจัย มี " ๙
ในอาหารปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ
อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ
เหตุทุกอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ จบ
จบ เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ