๔. นันทาเถรีคาถา เล่ม ๒๖

๔. นันทาเถรีคาถา

สุภาษิตสอนตน

(พระศาสดาตรัสสอนพระนันทาเถรีว่า)

{๔๔๒}[๘๒] ดูก่อนนันทา เธอจงพิจารณาดูอัตภาพซึ่งเป็นโครงกระดูก ๓๐๐ ท่อน กระสับกระส่าย ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า จงอบรมจิตให้ตั้งมั่นมีอารมณ์เดียวด้วยอสุภภาวนา[๘๓] ร่างกายนี้ฉันใด ร่างกายของเธอนี้ก็ฉันนั้น ร่างกายของเธอนั้นฉันใด ร่างกายนี้ก็ฉันนั้น ร่างกายเป็นของเปื่อยเน่า มีกลิ่นเหม็นฟุ้งไป ซึ่งพวกชนพาลปรารถนากันยิ่งนัก[๘๔] เมื่อเธอพิจารณาร่างกายนี้อย่างนี้ ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน แต่นั้นก็จักเห็นแจ้งแทงตลอด ด้วยปัญญาของตนได้

(พระนันทาเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้ว ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ว่า)

[๘๕] เมื่อเราเป็นผู้ไม่ประมาทไตร่ตรองอยู่โดยอุบายอันแยบคาย จึงเห็นกายนี้ทั้งภายในและภายนอกตามความเป็นจริง

[๘๖] ทีนั้น เราจึงเบื่อหน่ายในกายและคลายความกำหนัดใน ภายใน เป็นผู้ไม่ประมาท ไม่เกาะเกี่ยวในสิ่งอะไร เป็นผู้สงบระงับดับสนิทแล้ว

๕. นันทุตตราเถรีคาถา

สุภาษิตชี้โทษการถือผิด

(พระนันทุตตราเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตน ได้ภาษิตอุทานคาถา ๕ คาถาเหล่านี้ ความว่า){๔๔๓}[๘๗] เมื่อก่อนเราบูชาไฟ ไหว้พระจันทร์ พระอาทิตย์ และ เทวดา ไปท่าน้ำแล้วลงดำน้ำ

[๘๘] เราสมาทานวัตรมากอย่าง โกนศีรษะครึ่งหนึ่ง นอนบนแผ่นดิน ไม่กินข้าวในกลางคืน

[๘๙] แต่ยินดีในการประดับตกแต่ง บำรุงร่างกายนี้ด้วยการอาบน้ำและนวดฟั้นขัดสี เป็นผู้ถูกกามราคะครอบงำแล้ว

[๙๐] ต่อมาเราได้ศรัทธาในพระศาสดา ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิต เราพิจารณาเห็นกายตามความเป็นจริงแล้วจึงถอนกามราคะเสียได้[๙๑] เราตัดภพ ความอยาก และความปรารถนาทั้งปวงได้แล้ว ไม่เกาะเกี่ยวด้วยโยคกิเลสทุกอย่าง บรรลุถึงความสงบใจแล้ว