๒. วาสิฏฐีเถรีคาถา เล่ม ๒๖

[๑๓๑] การที่ท่านได้บรรเทาความโศกศัลย์ถึงลูกของดิฉันผู้ถูกความ โศกศัลย์ครอบงำแล้ว ชื่อว่าได้ช่วยถอนความโศกศัลย์ ที่เห็นได้ยากซื่งเสียบอยู่ในหทัยของเราออกได้แล้ว[๑๓๒] วันนี้ ดิฉันถอนความโศกศัลย์ออกได้แล้ว หมดความ ต้องการ เย็นใจแล้ว ดิฉันขอถึงพระจอมมุนีพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ว่าเป็นสรณะ

๒. วาสิฏฐีเถรีคาถา

สุภาษิตดับความฟุ้งซ่าน

(พระวาสิฏฐีเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตน ได้ภาษิตคาถา ๖ คาถาเหล่านี้ ความว่า)

{๔๕๒}[๑๓๓] เราถูกความเศร้าโศกถึงบุตรบีบคั้น มีจิตฟุ้งช่าน ไม่มีความรู้สึก เปลือยกาย สยายผม ร้องไห้ไปในที่ต่าง ๆ

[๑๓๔] เราได้เที่ยวไปตามถนน กองขยะ ป่าช้า และซอกเล็ก ซอกน้อย อด ๆ อยาก ๆ ถึง ๓ ปี

[๑๓๕] ภายหลังได้พบพระสุคตเจ้าผู้ฝึกคนที่ยังไม่ได้ฝึ กผู้ทรงเป็นพระสัมพุทธเจ้า ผู้ไม่มีภัยแต่ที่ไหน กำลังเสด็จไปยังเมืองมิถิลา

[๑๓๖] เรากลับได้สติจึงเข้าไปถวายบังคม พระองค์ได้แสดงธรรม แก่เราด้วยความอนุเคราะห์

[๑๓๗] เราฟังธรรมของพระองค์แล้วออกจากเรือนมาบวช เพียร พยายามในคำสั่งสอนของพระองค์ ได้ทำให้แจ้งซึ่งบทอันปลอดโปร่งคือพระนิพพานแล้ว[๑๓๘]เราตัดความเศร้าโศกทั้งปวงได้แล้ว ละความเศร้าโศก อันมีอรหัตตผลนี้เป็นที่สุดได้แล้ว เพราะเรากำหนดรู้ที่ตั้งและเหตุเกิดแห่งความเศร้าโศกทั้งหลายได้แล้ว

๓. เขมาเถรีคาถา

สุภาษิตโต้มาร

(มารเข้าไปหาพระเขมาเถรีผู้นั่งพักกลางวันที่โคนไม้แห่งหนึ่ง เมื่อประเล้าประโลมด้วยกามทั้งหลาย จึงกล่าวเป็นคาถาว่า)

{๔๕๓}[๑๓๙] เธอยังเป็นสาวมีรูปงาม และฉันเองก็ยังหนุ่มแน่น มาเถิด แม่เขมา เรามาร่วมอภิรมย์ด้วยดนตรีเครื่องห้ากันเกิด

(พระเขมาเถรีเมื่อประกาศว่าตนหมดความยินดีในกามทั้งหลายและในสิ่งทั้งปวง จึงภาษิตคาถาเหล่านี้ ความว่า)

[๑๔๐] เราอึดอัดระอาด้วยกายเน่าซึ่งมีแต่จะแตกทำลายเปื่อย พังไปนี้อยู่ กามตัณหาเราถอนได้แล้ว

[๑๔๑] กามทั้งหลายมีอุปมาดังหอกและหลาว เป็นฝีร้ายแห่งขันธ์ทั้งหลาย บัดนี้เราไม่ไยดีถึงความยินดีในกาม ที่ท่านกล่าวถึงนั้น