ข้อ ๓๓๑–๓๔๗ เล่ม ๔๕

สรณทุกหีนติกนสรณทุกนหีนติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๔. หีนติกะ )

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

หีนบท

[๓๓๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นหีนธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

มัชฌิมบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม

อาศัยธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ปณีตบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปณีตธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

สรณทุกหีนติกนสรณทุกนหีนติกะ จบ

สรณทุกมิจฉัตตติกนสรณทุกนมิจฉัตตติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๕. มิจฉัตตติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

มิจฉัตตนิยตบท

[๓๓๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

สัมมัตตนิยตบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-

ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนิยตบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม

อาศัยธรรมที่เป็นอนิยตธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม

อาศัยธรรมที่เป็นอนิยตธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย.

สรณทุกมิจฉัตตติกนสรณทุกนมิจฉัตตติกะ จบ

สรณทุกมัคคารัมมณติกนสรณทุกนมัคคารัมมณติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๖. มัคคารัมมณติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

มัคคารัมมณบท

[๓๓๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

มัคคเหตุกบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมอาศัยธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

มัคคาธิปติบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมอาศัยธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

สรณทุกมัคคารัมมณติกนสรณทุกนมัคคารัมมณติกะ จบ

สรณทุกอุปปันนติกนสรณทุกนอุปปันนติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อนุปปันนบท

[๓๓๔] ๑. ธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม ที่เป็นสรณธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ.

อุปปาทิบท

๑. ธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม ที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปปาทิธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ.

สรณทุกอุปปันนติกนสรณทุกนอุปปันนติกะ จบ

สรณทุกอตีตติกนสรณทุกนอตีตติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๘. อตีตติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อตีตบท

[๓๓๕] ๑. ธรรมที่เป็นอตีตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ.

อนาคตธรรม ก็เหมือนกับอตีตธรรม

สรณทุกอตีตติกนสรณทุกนอตีตติกะ จบ

สรณทุกอตีตารัมมณติกนสรณทุกนอตีตารัมมณติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อตีตารัมมณบท

[๓๓๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-

ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

อนาคตารัมมณบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

ปัจจุปปันนารัมมณบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่

สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

สรณทุกอตีตารัมมณติกนสรณทุกนอตีตารัมมณติกะ จบ

สรณทุกอัชฌัตตารัมมณติกะ

นสรณทุกนอัชฌัตตารัมมณติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ๑)

[๓๓๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

๑. ๒๐. อัชฌัตตติกะไม่แสดง

พหิทธารัมมณบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณ-

ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

สรณทุกอัชฌัตตารัมมณติกนสรณทุกนอัชฌัตตารัมมณติกะ จบ

สรณทุกสนิทัสสนติกนสรณทุกนสนิทัสสนติกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนิทัสสนสัปปฏิฆบท

[๓๓๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

อนิทัสสนอัปปฏิฆบท

[๓๓๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม และธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

อนิทัสสนอัปปฏิฆบท

[๓๔๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

อนิทัสสนอัปปฏิฆบท

[๓๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๔๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในโนอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนิทัสสนอัปปฏิฆบท

[๓๔๔] ๑. ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณ-

ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๓๔๖] ๑. ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณ-ธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๔๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

สรณทุกสนิทัสสนติกนสรณทุกนสนิทัสสติกะ จบ

อนุโลมปัจจนียทุกติกปัฏฐาน จบ

๔. อนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐาน

กุสลติกเหตุทุกนกุสลติกนเหตุทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๓๔๘] ๑. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และนเหตุธรรม ที่

ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และนเหตุธรรม ที่

ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๕ วาระ.