ข้อ ๓๓๑–๓๔๗ เล่ม ๔๕

สรณํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นหีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

อรณํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปจฺจยา นอรโณ นมชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปจฺจยา นสรโณ นมชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

อรณํ ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. ๑๐๐. สรณทุก ๑๕. มิจฺฉตฺตนิยตตฺติก

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นประณีตอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สรณํ มิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นมิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

อรณํ สมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นสมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. อรณํ อนิยตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นอรโณ นอนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ อนิยตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นสรโณ นอนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๑๐๐. สรณทุก ๑๖. มคฺคารมฺมณตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผล แน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอน อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้น อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้น อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิด ขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

อรณํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นมคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

อรณํ มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นมคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

อรณํ มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นมคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. ๑๐๐. สรณทุก ๑๗. อุปฺปนฺนตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๖. มัคคารัมมณติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

สรโณ อนุปฺปนฺโน ธมฺโม นสรณสฺส นอนุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ตีณิ, อุปนิสฺสเย จตฺตาริ.

อรโณ อุปฺปาที ธมฺโม นอรณสฺส นอุปฺปาทิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อรโณ อุปฺปาที ธมฺโม นสรณสฺส นอุปฺปาทิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เอกํ, อุปนิสฺสเย เทฺว. ๑๐๐. สรณทุก ๑๘. อตีตตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งยังไม่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ยังไม่เกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย

อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งจักเกิดขึ้นแน่นอนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนโดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งจักเกิดขึ้นแน่นอนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนโดยอารัมมณปัจจัย

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ

สรโณ อตีโต ธมฺโม นสรณสฺส นอตีตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ตีณิ, อุปนิสฺสเย จตฺตาริ. (อนาคโต อตีตสทิโส.) ๑๐๐. สรณทุก ๑๙. อตีตารมฺมณตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๘. อตีตติกะ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นอดีตโดยอารัมมณปัจจัย

อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ

(สภาวธรรมที่เป็นอนาคตเหมือนกับสภาวธรรมที่เป็นอดีต)

สรณํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

สรณํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

สรณํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๑๐๐. สรณทุก ๒๑. อชฺฌตฺตารมฺมณตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สรณํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.

สรณํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๑๐๐. สรณทุก ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็น อารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

อรณํ อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.) สรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ อรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๓)

เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้และที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และ กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุนอารมฺมณ อรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. (๑)

สรณํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุยา เอกํ, นอารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ นกมฺเม เอกํ ฯเปฯ นอาหาเร นอินฺทฺริเย นฌาเน นมคฺเค เอกํ ฯเปฯ นวิปฺปยุตฺเต เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ.

(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)

นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)

สรโณ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสรณสฺส นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อรโณ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสรณสฺส นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑) (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา เทฺว, อธิปติยา เทฺว, สหชาเต นิสฺสเย ตีณิ, ปจฺฉาชาเต กมฺเม เทฺว, วิปาเก เอกํ, อาหาเร อินฺทฺริเย ฌาเน มคฺเค วิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๒ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๒ วาระ

อินทรียปัจจัย มี ๒ วาระ

ฌานปัจจัย มี ๒ วาระ

มัคคปัจจัย มี ๒ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

ปจฺจนียุทฺธาร สรโณ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสรณสฺส นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุยา ตีณิ, นอารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ โนอวิคเต ตีณิ.

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.) ธมฺมานุโลมปจฺจนีเย ทุกติกปฏฺฐานํ นิฏฺฐิตํ. __________ อภิธมฺมปิฏก ธมฺมานุโลมปจฺจนีย ติกทุกปฏฺฐานปาลิ __________ _นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส._ _๑. กุสลตฺติก ๑. เหตุทุก

ปัจจนียุทธาร

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดย สหชาตปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย และกัมมปัจจัย (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

ธัมมานุโลมปัจจนียะ ทุกติกปัฏฐาน จบ