พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน
นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔๕–๒๕๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๗ ในปัจจนียทุกติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๘๓–๘๗
{๒๔๓} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
{๒๔๔} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)
๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๔๕} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ ...
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ สเหตุกขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๒๔๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
{๒๔๗} [๓๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๒๔๘} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
{๒๔๙} [๓๕] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาร (ย่อ){๒๕๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
(เหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนกับสเหตุกทุกะ)
๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๕๑} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะและที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ และที่ไม<*>เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๒๕๒} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
{๒๕๓} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๕๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
{๒๕๕} [๓๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๕๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
(เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนเหตุสเหตุกทุกะ)
๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๕๗} [๓๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ
- <*> ไม่ - ผู้รวบรวม
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
[๔๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
[๔๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(มีวารเดียวเท่านั้น โดยอุบายนี้ กุสลากุสลทุกะ กุสลติกะเท่านั้นควรในที่นี้)
๗. จูฬันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๕๘} [๔๒] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย ...
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาร)
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่เป็นอสังขตะ
[๔๓] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่เห็นได้
[๔๔] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่กระทบได้ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่กระทบไม่ได้
[๔๕] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่เป็นรูป... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่อรูป
[๔๖] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นโลกิยะ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ
[๔๗] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้
๑๔. อาสวโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๕๙} [๔๘] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่เป็นอาสวะ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอาสวะ
[๔๙] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ[๕๐] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่สัมปยุตด้วยอาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่วิปปยุตจากอาสวะ[๕๑] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสวะ และที่ไม่เป็นอนาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอนาสวะและที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะ (ย่อ)[๕๒] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสวะ และที่ไม่เป็นอาสววิปปยุต ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสววิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะ[๕๓] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งเป็นอาสววิปปยุต และที่ไม่เป็นสาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งเป็นอาสววิปปยุตและที่ไม่เป็นอนาสวะ (ย่อ)
๒๐-๕๔. ฉโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๖๐} [๕๔] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นสัญโญชน์ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่มิใช่ไม่เป็นสัญโญชน์
[๕๕] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นคันถะ ... ซึ่งไม่เป็นโอฆะ ...ซึ่งไม่เป็นโยคะ ...ซึ่งไม่เป็นนิวรณ์
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นปรามาสะ
จบ นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ