arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน

นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔๕–๒๕๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๗ ในปัจจนียทุกติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๘๓–๘๗

หน้า ๘๓

{๒๔๓} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

{๒๔๔} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)

๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๔๕} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ ...

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ สเหตุกขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๒๔๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

หน้า ๘๔

{๒๔๗} [๓๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๒๔๘} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๒๔๙} [๓๕] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาร (ย่อ){๒๕๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(เหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนกับสเหตุกทุกะ)

๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๕๑} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๕

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะและที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ และที่ไม<*>เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๒๕๒} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๒๕๓} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๕๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๒๕๕} [๓๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๕๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนเหตุสเหตุกทุกะ)

๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๕๗} [๓๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. <*> ไม่ - ผู้รวบรวม
หน้า ๘๖

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

[๔๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นสเหตุกะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

[๔๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(มีวารเดียวเท่านั้น โดยอุบายนี้ กุสลากุสลทุกะ กุสลติกะเท่านั้นควรในที่นี้)

๗. จูฬันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๕๘} [๔๒] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย ...

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาร)

... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่เป็นอสังขตะ

[๔๓] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่เห็นได้

[๔๔] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่กระทบได้ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่กระทบไม่ได้

[๔๕] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่เป็นรูป... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่อรูป

[๔๖] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นโลกิยะ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ

หน้า ๘๗

[๔๗] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้

๑๔. อาสวโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๕๙} [๔๘] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่ไม่เป็นอาสวะ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอาสวะ

[๔๙] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ[๕๐] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่สัมปยุตด้วยอาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่วิปปยุตจากอาสวะ[๕๑] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสวะ และที่ไม่เป็นอนาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอนาสวะและที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะ (ย่อ)[๕๒] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสวะ และที่ไม่เป็นอาสววิปปยุต ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นอาสววิปปยุตและที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะ[๕๓] ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งเป็นอาสววิปปยุต และที่ไม่เป็นสาสวะ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งเป็นอาสววิปปยุตและที่ไม่เป็นอนาสวะ (ย่อ)

๒๐-๕๔. ฉโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๐} [๕๔] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นสัญโญชน์ ...อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ที่มิใช่ไม่เป็นสัญโญชน์

[๕๕] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นคันถะ ... ซึ่งไม่เป็นโอฆะ ...ซึ่งไม่เป็นโยคะ ...ซึ่งไม่เป็นนิวรณ์

... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นปรามาสะ

จบ นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ