arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน

นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๒–๒๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๗ ในปัจจนียทุกติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๘๐–๘๓

หน้า ๘๐

๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจัยจตุกกะ-เหตุปัจจัย

{๒๓๒} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๓} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๔} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่ง

หน้า ๘๑

ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)

{๒๓๕} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๒๓๖} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๗} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๒

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ที่มิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๒๓๙} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร …

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ในสหชาตวารก็ดี ... ในสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)

เหตุอารัมมณปัจจัย

{๒๔๐} [๓๑] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่เหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย (๓){๒๔๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ){๒๔๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ปัญหาวารพึงให้พิสดารอย่างนี้)

หน้า ๘๓

{๒๔๓} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

{๒๔๔} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)

๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๔๕} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ ...

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ สเหตุกขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๒๔๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

จบ นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ