พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน
นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๒–๒๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๗ ในปัจจนียทุกติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกติกปัฏฐาน นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๘๐–๘๓
๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจัยจตุกกะ-เหตุปัจจัย
{๒๓๒} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๓} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๔} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่ง
ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
{๒๓๕} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
{๒๓๖} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๗} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๓๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ที่มิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๒๓๙} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร …
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ในสหชาตวารก็ดี ... ในสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)
เหตุอารัมมณปัจจัย
{๒๔๐} [๓๑] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่เหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย (๓){๒๔๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้แต่กระทบได้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ){๒๔๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
(ปัญหาวารพึงให้พิสดารอย่างนี้)
{๒๔๓} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เห็นได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
{๒๔๔} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)
๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
{๒๔๕} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ ...
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ สเหตุกขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่ใช่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๒๔๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
จบ นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ