arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

อุปาทานทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๕๕–๑๕๖๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทานทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๔๑–๕๔๕

หน้า ๕๔๑

อุปาทานทุกกุสลติกะ

(๖๙. อุปทานทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๕๕] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยกุศล-

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๕๗] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๕๔๒

๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม และอกุศล-

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-

ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๕๕๙] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

หน้า ๕๔๓

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๕๖๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๖๑] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เป็นปัจจัยแก่

อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในวาระที่มีธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานเป็นมูล มี ๑ วาระเป็นสหชาตาธิปติ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนิสสยปัจจัย มี ๙วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่มีธรรมที่ไม่ใช่อปาทานเป็นมูล ในอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ

หน้า ๕๔๔

ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๖๓] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อุปาทานทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๕๔๕

อุปาทานิยทุกกุสลติกะ

(๗๐. อุปาทานิยทุก ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๖๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม อาศัยกุศล-

ธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นอนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศล-

ธรรมที่เป็นอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.

เหมือนกับโลกิยโลกุตตรทุกะกุศลบท

สหชาตวาระก็ดี ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

จบ อุปาทานทุกกุสลัตติกะ