พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อุปาทานทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๕๕–๑๕๖๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทานทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๔๑–๕๔๕
อุปาทานทุกกุสลติกะ
(๖๙. อุปทานทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๕๕] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๕๗] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม และอกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๑๕๕๙] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๕๖๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๖๑] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม เป็นปัจจัยแก่
อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในวาระที่มีธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานเป็นมูล มี ๑ วาระเป็นสหชาตาธิปติ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในนิสสยปัจจัย มี ๙วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่มีธรรมที่ไม่ใช่อปาทานเป็นมูล ในอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอัตถิปัจจัยมี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๖๓] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อุปาทานทุกกุสลติกะ จบ
อุปาทานิยทุกกุสลติกะ
(๗๐. อุปาทานิยทุก ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๖๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.
เหมือนกับโลกิยโลกุตตรทุกะกุศลบท
สหชาตวาระก็ดี ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
จบ อุปาทานทุกกุสลัตติกะ