พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๐๕–๑๒๑๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๙๘–๔๐๔
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลติกะ
(๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๐๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม
อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๐๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม
และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากต-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๑๒๐๙] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๑๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนวิปป-ยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี
สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๑๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๒๑๒] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม
เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม
เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในวิปากปัจจัยมี ๔ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
ปัจจนียนัย
การยกปัจจัยในปัจจนียะ
[๑๒๑๔] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม
เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัยฯลฯ
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๑๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๒๑๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ...ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๒๑๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ...ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลติกะ จบ
อาสวโคจฉกะ จบ
สัญโญชน ทุกกุสลติกะ
(๒๐. สัญโญชนทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๑๘] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๒๐] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ