arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๐๕–๑๒๑๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๙๘–๔๐๔

หน้า ๓๙๘

อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลติกะ

(๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๐๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม

อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

หน้า ๓๙๙

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๐๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม

อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม

และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม

อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากต-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๔๐๐

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑.เหตุปัจจัย

[๑๒๐๙] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม

อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๑๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนวิปป-ยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

หน้า ๔๐๑

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๑๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๔. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๒๑๒] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมเป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๔๐๒

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม

เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม

เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในวิปากปัจจัยมี ๔ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๒๑๔] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม

เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัยฯลฯ

หน้า ๔๐๓

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๑๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๒๑๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ...ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๒๑๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ...ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลติกะ จบ

อาสวโคจฉกะ จบ

หน้า ๔๐๔

สัญโญชน ทุกกุสลติกะ

(๒๐. สัญโญชนทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๑๘] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒๐] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ