พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปรามาสทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๘๑–๑๓๘๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปรามาสทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๖๓–๔๖๖
ปรามาสทุกกุสลติกะ
(๕๐. ปรามาสทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๑๓๘๑] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๘๓] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่เป็นปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๒-๓-๔)
๕. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศล
ธรรมที่เป็นปรามาสธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๘๔] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๘๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๘๖] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๘๘] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๘๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
ปรามาสทุกกุสลติกะ จบ
ปรามัฏฐทุกกุสลติกะ
(๕๑. ปรามัฏฐทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
เหตุปัจจัย
[๑๓๙๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอปรามัฏฐธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๙๑] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๙๒] ๑. กุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
จบ ปรามาสทุกกุสลัตติกะ