พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๕๑–๑๖๖๑ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๘๔–๕๘๘
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลติกะ
(๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๕๑] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๕๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๓. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๔. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม และอกุศล-ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๖๕๔] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
ในธรรมที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี ๒ วาระ มีปัจจัยสงเคราะห์ ๑.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๖ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๖วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๑๖๕๖] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่ไมใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๖๕๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ
ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ในนวิปปยุตต-ปัจจัย มี ๖ วาระ.
สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๕๘] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมเป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่เป็นทัสสนธรรม มี ๑ วาระ ในธรรมที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี ๒ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตร-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในอาหาร-ปัจจัย มี ๔ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๖๐] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุก-
ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๖๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุทุกกุสลติกะ จบ
ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกกุสลติกะ
(๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๖๒] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๖๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๖๔] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ