arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๑๓–๑๓๒๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๓๙–๔๔๓

หน้า ๔๓๙

คันถคันถนิยทุกกุสลติกะ

(๒๙. คันถคันถนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๑๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-

ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๑๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิย-

ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๔๔๐

๔. อกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-

ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

๗. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรมและคันถนิยธรรม

อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรมและคันถนิยธรรม และอกุศล-ธรรมที่เป็นคันถธรรมแต่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๓๑๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

หน้า ๔๔๑

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๑๘] ๑. อกุศลที่ธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิย-

ธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิยธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๓๒๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัยมี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๓๒๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๓๒๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

หน้า ๔๔๒

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๒๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่

คันถธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

คันถคันถนิยทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๔๔๓

คันถคันถสัมปยุตตทุกกุสลติกะ

(๓๐. คันถคันถสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๒๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถ-สัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถ-สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๓๒๗] ในนอธิปติปัจจัยมี ๙ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-วาระ.

จบ คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ