พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๑๓–๑๓๒๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๓๙–๔๔๓
คันถคันถนิยทุกกุสลติกะ
(๒๙. คันถคันถนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๑๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-
ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๑๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิย-
ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-
ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
๗. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรมและคันถนิยธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรมและคันถนิยธรรม และอกุศล-ธรรมที่เป็นคันถธรรมแต่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๑๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๑๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๑๘] ๑. อกุศลที่ธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิย-
ธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถนิยธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๒๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัยมี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๓๒๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๓๒๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๒๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่
คันถธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถนิยธรรม แต่ไม่ใช่คันถ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
คันถคันถนิยทุกกุสลติกะ จบ
คันถคันถสัมปยุตตทุกกุสลติกะ
(๓๐. คันถคันถสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๒๕] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถ-สัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถ-สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๓๒๗] ในนอธิปติปัจจัยมี ๙ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-วาระ.
จบ คันถคันถนิยทุกกุสลัตติกะ