ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๙๑. สุขสหคตทุกะ ๑.ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

เหตุปัจจัย

{๖๙๓} [๑๖๘] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ซึ่งสหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วย สุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สุขเวทนาและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น(พึงขยายสุขสหคตทุกะให้พิสดาร เหมือนกับอนุโลมะแห่งสัปปีติกทุกะ ที่เป็นปฏิจจวาร)

{๖๙๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๙ " ...

ในปุเรชาตปัจจัย " ๖ "

ในอาเสวนปัจจัย ๖ "

ในกัมมปัจจัย " ๙ " ...

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

จบ อนุโลมะ

{๖๙๕} [๑๖๙] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงทำตามมูลบท) สุขเวทนาและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาและที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ สุขเวทนาและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐาน รูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะเกิดขึ้น (เหมือนกับนเหตุปัจจัย ในสัปปีติกทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกันในทุก ๆ ที่ มี ๙ วาร เหมือนกัน)

{๖๙๖} ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ " ...

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาร

ในนฌานปัจจัย " ๖ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๖ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

จบ ปัจจนียะ

(ด้วยประการอย่างนี้ การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร ในปัจจยวารพึงขยายให้พิสดารทั้งปวัตติทั้งปฏิสนธิ แม้ในปัจจนียะแห่งปัจจยวาร ในสัปปีติกทุกะพึงขยายหทัยวัตถุ ในปวัตติ ให้พิสดารด้วย ในสัปปีติกทุกะ มีโมหะอย่างเดียวล้วน ๆ ฉันใด การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี ก็ฉันนั้น พึงทำให้เหมือนกับสัปปีติกทุกะ)

๙๑. สุขสหคตทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๙๗} [๑๗๐] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาโดยเหตุปัจจัย มี ๔ วาร (ในอารัมมณปัจจัยก็ดี ในอธิปติปัจจัยก็ดี เหมือนกับสัปปีติกทุกะ ต่างกันเฉพาะบทว่าสุขเวทนา เท่านั้น)

อนันตราทิปัจจัย

{๖๙๘} [๑๗๑] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนา ที่เกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาที่เกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาที่เกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาที่เกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย จุติจิตที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่อุปบัติจิตที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา ภวังค์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่อาวัชชนะ กายวิญญาณที่สหรคต ด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่มโนธาตุที่เป็นวิบาก มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็นกิริยา ภวังค์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่ภวังค์ที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา กุศลและอกุศลที่สหรคตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่ไม่สหรคต ด้วยสุขเวทนา กิริยา เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ ผล เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ โดยอนันตรปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาที่เกิด ก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาที่เกิดหลัง ๆ และ สุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย (๓)