พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๓ หน้า ๕๖๑–๕๖๒
[๑๖๖] สภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มี ปีติโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มีปีติ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย ปัจจัยเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปีติและที่ ไม่มีปีติโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดย อุปนิสสยปัจจัย (๓)(แม้การนับปัจจนียวิภังค์ก็เหมือนกับสวิตักกทุกะ แม้ถ้าว่าไม่ได้สัดส่วน กันก็ชอบที่จะพิจารณาเอาอนุโลมะนี้นับเข้าได้ พึงนับเอา ๒ วารนอกนี้ เข้าไว้ด้วย)
จบ สัปปีติกทุกะ
๙๐. ปีติสหคตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๖๙๒} [๑๖๗] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...
(ด้วยประการดังว่ามานี้ พึงขยายปีติสหคตทุกะให้พิสดาร เหมือนกับ สัปปีติกทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน การจัดรูปแตกต่างกัน)
จบ ปีติสหคตทุกะ
๙๑. สุขสหคตทุกะ ๑.ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย
เหตุปัจจัย
{๖๙๓} [๑๖๘] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ซึ่งสหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ...
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วย สุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สุขเวทนาและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น(พึงขยายสุขสหคตทุกะให้พิสดาร เหมือนกับอนุโลมะแห่งสัปปีติกทุกะ ที่เป็นปฏิจจวาร)
{๖๙๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย " ๙ " ...
ในปุเรชาตปัจจัย " ๖ "
ในอาเสวนปัจจัย ๖ "
ในกัมมปัจจัย " ๙ " ...
ในอวิคตปัจจัย " ๙ "
จบ อนุโลมะ
{๖๙๕} [๑๖๙] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงทำตามมูลบท) สุขเวทนาและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น
จบ ปฏิจจวาร