พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ
สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๖–๒๓๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๓ หน้า ๑๘๖–๑๘๘
๖๓. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ ๕. สังสัฎฐวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๒๓๖} [๒๙๖] สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ระคนกับ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตและที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ระคนกับ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตระคนกับขันธ์ที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ทั้งที่ไม่ระคนกับจิต และที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ระคนกับสภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิต เป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับ จิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ระคนกับ สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตและที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายระคนกับจิตเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ระคนกับ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ทั้งที่ไม่ระคนกับจิตและ ที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานและจิตเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑) (ย่อ)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
{๒๓๗} [๒๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในอารัมมณปัจจัย " ๕ "
ในอธิปติปัจจัย " ๕ "
(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาร)
ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาร
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
{๒๓๘} [๒๙๘] สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานระคนกับ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (ย่อโมหะมีเพียง ๓ วารเท่านั้น)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๒๓๙} [๒๙๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในนอธิปติปัจจัย " ๕ "
ในนปุเรชาตปัจจัย " ๕ "
ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๕ "
ในนอาเสวนปัจจัย " ๕ "
ในนกัมมปัจจัย " ๓ "
ในนวิปากปัจจัย " ๕ "
ในนฌานปัจจัย " ๕ "
ในนมัคคปัจจัย " ๕ "
ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๕ "
(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)
๖๓.จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ ๗.ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๒๔๐} [๓๐๐] สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและทีมจิตเป็นสมุฏฐานโดยเหตุปัจจัย คือ สภาว ธรรมที่เป็นเหตุที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตต ขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่จิต และจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย จิตและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)
อารัมมณปัจจัย
{๒๔๑} [๓๐๑] สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานขันธ์ทั้งหลาย ที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้น (พึงทำตามมูลบท) ปรารภ ขันธ์ทั้งหลายที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานจิตเกิดขึ้น (พึงทำตาม มูลบท) เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่ระคนกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน จิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตและที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตและที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานโดยอารัมมณปัจจัย คือ
จบ สังสัฏฐวาร