จักขุนทริยสนิทัสสนันติอาทิกถา เล่ม ๓๗

ป. หากว่าท่านเห็นนํ้า ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “อาโปธาตุเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” ...

ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “เตโชธาตุเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ท่านเห็นไฟที่โพลงอยู่มิใช่หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่าท่านเห็นไฟที่โพลงอยู่ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “เตโชธาตุเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” ...

ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “วาโยธาตุเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ท่านเห็นต้นไม้ที่ถูกลมโยกอยู่มิใช่หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่าท่านเห็นต้นไม้ที่ถูกลมโยกอยู่ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “วาโยธาตุเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” ...

จบ ปฐวีธาตุสนิทัสสนาตยาทิกถา

(๖๑) ๙. จักขุนทริยสนิทัสสนันติอาทิกถา

ว่าด้วยจักขุนทรีย์เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้เป็นต้น

{๑๑๒๑} [๔๖๗] สกวาทีถามว่า จักขุนทรีย์เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้หรือ ?

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. จักขุนทรีย์เป็นรูป เป็นรูปายตนะ เป็นรูปธาตุ... มาสู่คลองแห่งจักขุหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

{๑๑๒๒} ส. จักขุนทรีย์เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เพราะอาศัยจักขุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้นหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

{๑๑๒๓} ส. เพราะอาศัยจักขุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้นหรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. คำว่า “เพราะอาศัยจักขุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้น” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?

ป. ไม่มี

ส. คำว่า “เพราะอาศัยจักขุและรูป จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้น” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากคำว่า “เพราะอาศัยจักขุและรูป จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้น” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เพราะอาศัยจักขุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้น”{๑๑๒๔} [๔๖๘] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “อินทรีย์ ๕ เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ท่านเห็นจักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายมิใช่หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่าท่านเห็นจักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “อินทรีย์ ๕ เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” ...

จบ จักขุนทริยสนิทัสสนันติอาทิกถา

(๖๒) ๑๐. กายกัมมสนิทัสสนันติกถา

ว่าด้วยกายกรรมเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้

{๑๑๒๕} [๔๖๙] สกวาทีถามว่า กายกรรมเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้หรือ ?.

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. กายกรรมเป็นรูป เป็นรูปายตนะ เป็นรูปธาตุ เป็นสีเขียว เป็นสีเหลือง เป็นสีแดง เป็นสีขาว เป็นวิสัยแห่งจักขุวิญญาณ กระทบที่จักขุมาสู่คลองแห่งจักขุหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. กายกรรมเป็นสภาวธรรมที่เห็นได้หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เพราะอาศัยจักขุและกายกรรม จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้นหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. เพราะอาศัยจักขุและกายกรรม จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้นหรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. คำว่า “เพราะอาศัยจักขุและกายกรรม จึงเกิดจักขุวิญญาณขึ้น” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?

ป. ไม่มี