จักขุนทริยสนิทัสสนันติอาทิกถา เล่ม ๓๗

*จกฺขุนฺทฺริยํ สนิทสฺสนนฺติ? อามนฺตา. รูปํ รูปายตนํ รูปธาตุ ฯเปฯ จกฺขุสฺส อาปาถํ อาคจฺฉตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*จกฺขุนฺทฺริยํ สนิทสฺสนนฺติ? อามนฺตา. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญา-ณนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณนฺติ? อามนฺตา. “จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณนฺ”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? นตฺถิ. “จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณนฺ”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ “จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณนฺ”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโต, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณนฺ”ติ.

สก. จักขุนทรีย์เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จักขุนทรีย์เป็นรูป เป็นรูปายตนะ เป็นรูปธาตุ ฯลฯ มาสู่คลองจักษุ ได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จักขุนทรีย์เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เพราะอาศัยจักษุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เพราะอาศัยจักษุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่ว่า “เพราะอาศัยจักษุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณ” มีอยู่จริงหรือปร. ไม่มี

สก. พระสูตรที่ว่า “เพราะอาศัยจักษุและรูป จึงเกิดจักขุวิญญาณ” มีอยู่จริง ใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากพระสูตรที่ว่า “เพราะอาศัยจักษุและรูป จึงเกิดจักขุวิญญาณ” มีอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เพราะอาศัยจักษุและจักขุนทรีย์ จึงเกิดจักขุวิญญาณ”

*น วตฺตพฺพํ “ปญฺจินฺทฺริยานิ สนิทสฺสนานี”ติ? อามนฺตา. นนุ ปสฺสสิ จกฺขุํ, โสตํ, ฆานํ, ชิวฺหํ, กายนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปสฺสติ จกฺขุํ, โสตํ, ฆานํ, ชิวฺหํ, กายํ, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “ปญฺจินฺทฺริยานิ สนิทสฺสนานี”ติ ฯเปฯ จกฺขุนฺทฺริยํสนิทสฺสนนฺติอาทิกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “อินทรีย์ ๕ เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ท่านเห็นจักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากท่านเห็นจักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “อินทรีย์ ๕ เป็นสภาวธรรมที่เห็นได้”

จักขุนทริยังสนิทัสสนันติอาทิกถา จบ