ผลญาณกถา เล่ม ๓๗

*สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. สาวโก ผลสฺสกตํ ปญฺญาเปตีติ? น เหวํ วตฺตพฺพ ฯเปฯ

*สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตฺถิ สาวกสฺส ผลปโรปริยตฺติ อินฺทฺริยปโรปริยตฺติ ปุคฺคลปโรปริยตฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตฺถิ สาวกสฺส ขนฺธปญฺญตฺติ อายตนปญฺญตฺติ ธาตุปญฺญตฺติ สจฺจปญฺญตฺติ อินฺทฺริยปญฺญตฺติ ปุคฺคลปญฺญตฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. สาวโก ชิโน สตฺถา สมฺมาสมฺพุทฺโธ สพฺพญฺญู สพฺพทสฺสาวี ธมฺมสฺสามี ธมฺมปฏิสรโณติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. สาวโก อนุปฺปนฺนสฺส มคฺคสฺส อุปฺปาเทตา อสญฺชาตสฺส มคฺคสฺส สญฺชเนตา อนกฺขาตสฺส มคฺคสฺส อกฺขาตา มคฺคญฺญู มคฺควิทู มคฺคโกวิโทติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. พระสาวกมีผลญาณ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสาวกกำหนดผลอันเป็นคุณสมบัติของตนได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสาวกมีผลญาณใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. การรู้ความยิ่งและหย่อนแห่งผล การรู้ความยิ่งและหย่อนแห่งอินทรีย์ การรู้ความยิ่งและหย่อนแห่งบุคคล ของพระสาวกมีอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสาวกมีผลญาณใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. การบัญญัติขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ บุคคล ของพระสาวก มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสาวกมีผลญาณใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสาวกเป็นพระชินเจ้า เป็นพระศาสดา เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นพระสัพพัญญู เป็นพระสัพพทัสสาวี เป็นพระธัมมัสสามี เป็นพระธัมมปฏิสรณะ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสาวกมีผลญาณใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสาวกเป็นผู้ยังมรรคที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น ให้กำเนิดแก่มรรคที่ยังไม่ มีผู้ให้กำเนิด เป็นผู้บอกมรรคที่ยังไม่มีผู้บอก เป็นผู้รู้มรรค เข้าใจมรรค ฉลาดใน มรรคใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*น วตฺตพฺพํ “สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถี”ติ? อามนฺตา. สาวโก อญฺญาณีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ สาวกสฺส ผเล ญาณํ อตฺถีติ ฯเปฯ ผลญาณกถา นิฏฺฐิตา. ปญฺจโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

วิมุตฺติญาณํ วิมุตฺตํ, เสกฺขสฺส อเสกฺขํ ญาณํ,

วิปรีเต ญาณํ, อนิยตสฺส นิยามคมนาย อตฺถิ ญาณํ,

สพฺพํ ญาณํ ปฏิสมฺภิทาติ, สมฺมติญาณํ,

เจโตปริยาเย ญาณํ, อนาคเต ญาณํ,

ปจฺจุปฺปนฺเน ญาณํ, สาวกสฺส ผเล ญาณนฺติ.

มหาปณฺณาสโก. ตสฺสาปิ อุทฺทานํ.

สตฺตูปลทฺธึ, อุปหาโต, (๑) พลํ, คิหิสฺส อรหา จ, วิมุตฺติปญฺจมนฺติ.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสาวกมีผลญาณ” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระสาวกเป็นผู้ไม่มีญาณใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ดังนั้น พระสาวกจึงมีผลญาณ ฯลฯ

ผลญาณกถา จบ

ปัญจมวรรค จบ

รวมกถาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิมุตติกถา ๒. อเสกขญาณกถา

๓. วิปรีตกถา ๔. นิยามกถา

๕. ปฏิสัมภิทากถา ๖. สมมติญาณกถา

๗. จิตตารัมมณกถา ๘. อนาคตญาณกถา

๙. ปัจจุปปันนญาณกถา ๑๐. ผลญาณกถา

มหาปัณณาสก์ จบ

รวมวรรคที่มีในมหาปัณณาสก์นี้ คือ

วรรคที่ ๑ เริ่มด้วยปุคคลกถา

วรรคที่ ๒ เริ่มด้วยปรูปหารกถา

วรรคที่ ๓ เริ่มด้วยพลกถา

วรรคที่ ๔ เริ่มด้วยคิหิสสอรหาติกถา

วรรคที่ ๕ เริ่มด้วยวิมุตติกถา