สัพพสัญโญชนปหานกถา เล่ม ๓๗

สพฺพสญฺโญชนานํ ปหานํ อรหตฺตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที การละสัญโญชน์ทั้งปวง ชื่อว่า อรหัตผล หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหตฺตมคฺเคน สกฺกายทิฏฺฐึ วิจิกิจฺฉํ สีลพฺพตปรามาสํ ปชหตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. สัญโญชน์ทั้งปวง ละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อรหตฺตมคฺเคน สกฺกายทิฏฺฐึ วิจิกิจฺฉํ สีลพฺพตปรามาสํ ปชหตีติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปหานํ โสตาปตฺติผลํ วุตฺตํ ภควตาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปหานํ โสตาปตฺติผลํ วุตฺตํ ภควตา โน วต เร วตฺตพฺเพ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหตฺตมคฺเคน โอฬาริกํ กามราคํ โอฬาริกํ พฺยาปาทํ ปชหตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคตรัสการละสัญโญชน์ ๓ ว่า โสดาปัตติผล มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า พระผู้มีพระภาคตรัสการละสัญโญชน์ ๓ ว่า โสตาปัตติผล ก็

ต้องไม่กล่าวว่า สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค

ส. สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. กามราคะอย่างหยาบ พยาบาทอย่างหยาบ ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรค

หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อรหตฺตมคฺเคน โอฬาริกํ กามราคํ โอฬาริกํ พฺยาปาทํ ปชหตีติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ กามราคพฺยาปาทานํ ตนุภาวํ สกทาคามิผลํ วุตฺตํ ภควตาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ กามราคพฺยาปาทานํ ตนุภาวํ สกทาคามิผลํ วุตฺตํ ภควตา โน วต เร วตฺตพฺเพ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ

ส. กามราคะอย่างหยาบ พยาบาทอย่างหยาบ ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคตรัสความเบาบางแห่งกามราคะ และพยาบาทว่าสทกคา

มิผล มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า พระผู้มีพระภาคตรัสความเบาบางแห่งกามราคะ และพยาบาท

ว่าสกทาคามิผล ก็ต้องไม่กล่าวว่า สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค ดังนี้

อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหตฺตมคฺเคน อณุสหคตํ กามราคํ อณุสหคตํ พฺยาปาทํ ปชหตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. กามราคะอย่างละเอียด พยาบาทอย่างละเอียด ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรค

หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อรหตฺตมคฺเคน อณุสหคตํ กามราคํ อณุสหคตํ พฺยาปาทํ ปชหตีติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ กามราคพฺยาปาทานํ อนวเสสปฺปหานํ อนาคามิผลํ วุตฺตํ ภควตาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ กามราคพฺยาปาทานํ อนวเสสปฺปหานํ อนาคามิผลํ วุตฺตํ ภควตา โน วต เร วตฺตพฺเพ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ

ส. กามราคะอย่างละเอียด พยาบาทอย่างละเอียด ก็ละได้ด้วยอรหัตมรรคหรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคตรัสการละไม่มีส่วนเหลือ แห่งกามราคะและพยาบาทว่า

อนาคามิผล มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า พระผู้มีพระภาคตรัสการละไม่มีส่วนเหลือแห่งกามราคะและ

พยาบาทว่าอนาคามิผล ก็ต้องไม่กล่าวว่า สัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค

อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ รูปราคอรูปราคมานอุทฺธจฺจอวิชฺชาย อนวเสสปฺ- ปหานํ ปหานํ อรหตฺตํ วุตฺตํ ภควตาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ รูปราคอรูปราคมานอุทฺธจฺจอวิชฺชาย อนวเสสปฺปหานํ อรหตฺตํ วุตฺตํ ภควตา โน วต เร วตฺตพฺเพ อรหตฺตมคฺเคน สพฺเพ สญฺโญชนา ปหียนฺตีติ ฯ

ส. สัญโญชน์ทั้งปวง ละได้ด้วยอรหัตมรรค หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคตรัสการละไม่มีส่วนเหลือแห่งรูปราคะ อรูปราคะ มานะ

อุทธัจจะ และอวิชชาว่า เป็นอรหัตผล มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า พระผู้มีพระภาคตรัสการละไม่มีส่วนเหลือแห่งรูปราคะ อรูปราคะ

มานะ อุทธัจจะ และอวิชชาว่า เป็นอรหัตผล ก็ต้องไม่กล่าวว่าสัญโญชน์ทั้งปวงละได้ด้วยอรหัตมรรค

น วตฺตพฺพํ สพฺพสญฺโญชนานํ ปหานํ อรหตฺตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ อรหโต สพฺเพ สญฺโญชนา ปหีนาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อรหโต สพฺเพ สญฺโญชนา ปหีนา เตน วต เร วตฺตพฺเพ สพฺพสญฺโญชนานํ ปหานํ อรหตฺตนฺติ ฯ

สพฺพสญฺโญชนปฺปหานกถา ฯ

จตุตฺโถ วคฺโค ฯ

ตสฺส อุทฺทานํ

คิหิสฺส อรหา สห อุปปตฺติยา อรหา

อรหโต สพฺเพ ธมฺมา อนาสวา อรหา

จตูหิ ผเลหิ สมนฺนาคโต เอวเมว

ฉหิ อุเปกฺขาหิ โพธิยา พุทฺโธ สหํ ๑

ลกฺขณสมนฺนาคโต โพธิสตฺโต

โอกฺกนฺตนิยาโม จริตพฺรหฺมจริโย

ปฏิปนฺนโก ผเลน สมนฺนาคโต

สพฺพสญฺโญชนานํ ปหานํ อรหตฺตนฺติ ฯ

________________

๑. ม. สลกฺขณสมนฺนาคโต.

ป. ไม่พึงกล่าวว่า การละสัญโญชน์ทั้งปวง ชื่อว่า อรหัตผล หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. พระอรหันต์มีสัญโญชน์ทั้งปวงเสื่อมสิ้นแล้ว มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่า พระอรหันต์มีสัญโญชน์ทั้งปวงเสื่อมสิ้นแล้ว ด้วยเหตุนั้นนะ

ท่านจึงต้องกล่าวว่า การละสัญโญชน์ทั้งปวง ชื่อว่าอรหัตผล ดังนี้

สัพพสัญโญชนปหานกถา จบ