arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๗

อัตถิ อรหโต ปุญญูปจโยติกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๘๙–๑๖๙๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๑ ในวรรคที่ ๑๗มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๑๗. สตฺตรสมวคฺค

(๑๖๖) ๑. อรหโตปุญฺญปจโยติกถา

๑๗. สัตตรสมวรรค

๑. อัตถิอรหโตปุญญูปจโยติกถา (๑๖๖)

ว่าด้วยพระอรหันต์มีการสั่งสมบุญ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๗ อัตถิ อรหโต ปุญญูปจโยติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๔๕๑–๔๕๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๑๕–๘๑๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโยติ? อามนฺตา. อตฺถิ อรหโต อปุญฺญูปจโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นตฺถิ อรหโต อปุญฺญูปจโยติ? อามนฺตา. นตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. พระอรหันต์มีการสั่งสมบุญใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระอรหันต์มีการสั่งสมบาปใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์ไม่มีการสั่งสมบาปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระอรหันต์ไม่มีการสั่งสมบุญใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๗๖-๗๗๙/๒๘๙)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า พระอรหันต์ก็ยังสั่งสมบุญอยู่ เช่น ให้ทานและไหว้พระเจดีย์เป็นต้น ซึ่งต่างกับ ความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า พระอรหันต์เป็นผู้ละทั้งบุญและบาปได้แล้ว การกระทำเช่นนั้นไม่จัดเป็นการ สั่งสมบุญ เป็นเพียงกิริยาไม่ก่อให้เกิดวิบาก (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๗๖-๗๗๙/๒๘๙)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโยติ? อามนฺตา. อรหา ปุญฺญาภิสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ. อาเนญฺชาภิสงฺขารํ อภิสงฺขโรติ. คติสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. ภวสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. อิสฺสริย- สํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. อธิปจฺจสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. มหาโภคสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. มหาปริ-วารสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. เทวโสภคฺยสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรติ. มนุสฺสโสภคฺยสํวตฺตนิยํ กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. พระอรหันต์มีการสั่งสมบุญใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระอรหันต์สร้างสมปุญญาภิสังขาร อาเนญชาภิสังขาร ทำกรรมที่เป็น ไปเพื่อคติ เพื่อภพ เพื่อความเป็นผู้มีอำนาจ เพื่อความเป็นใหญ่(ในแผ่นดิน) เพื่อมีสมบัติมาก เพื่อมีบริวารมาก เพื่อความงามในหมู่เทพ เพื่อความงามใน มนุษย์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโยติ? อามนฺตา. อรหา อาจินาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหา อปจินาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหา ปชหตีติ ฯเปฯ อรหา อุปาทิยตีติ ฯเปฯ อรหา วิสิเนตีติ ฯเปฯ อรหา อุสฺสิเนตีติ ฯเปฯ อรหา วิธูเปตีติ เปฯ อรหา สนฺธูเปตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ อรหา เนวาจินาติ น อปจินาติ อปจินิตฺวา ฐิโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา เนวาจินาติ นาปจินาติ อปจินิตฺวา ฐิโต, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโย”ติ.

*นนุ อรหา เนว ปชหติ น อุปาทิยติ ปชหิตฺวา ฐิโต, เนว วิสิเนติ น อุสฺสิเนติ วิสิเนตฺวา ฐิโต, เนว วิธูเปติ น สนฺธูเปติ วิธูเปตฺวา ฐิโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา เนว วิธูเปติ น สนฺธูเปติ วิธูเปตฺวา ฐิโต, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโย”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. พระอรหันต์มีการสั่งสมบุญใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระอรหันต์ยังสั่งสมอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์ไม่สั่งสมใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์ละ ฯลฯ พระอรหันต์ยังยึดมั่น ฯลฯ พระอรหันต์ยัง กำจัดอยู่ ฯลฯ พระอรหันต์ยังก่ออยู่ ฯลฯ พระอรหันต์ยังทำลายอยู่ ฯลฯ พระอรหันต์ยังปรับปรุงอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์สั่งสมอยู่ก็มิใช่ ไม่สั่งสมอยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้ไม่สั่งสมแล้ว ดำรงอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากพระอรหันต์สั่งสมอยู่ก็มิใช่ ไม่สั่งสมอยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้ไม่สั่งสม แล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์มีการสั่งสมบุญ”สก. พระอรหันต์ละอยู่ก็มิใช่ ยึดมั่นอยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้ละแล้วดำรงอยู่ ... กำจัดอยู่ก็มิใช่ ก่ออยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้กำจัดแล้วดำรงอยู่ ... ทำลายอยู่ก็มิใช่ ปรับปรุงอยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้ทำลายแล้วดำรงอยู่ มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากพระอรหันต์ทำลายอยู่ก็มิใช่ ปรับปรุงอยู่ก็มิใช่ แต่เป็นผู้ทำลาย แล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์มีการสั่งสมบุญ”

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*นตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโยติ? อามนฺตา. อรหา ทานํ ทเทยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา ทานํ ทเทยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโย”ติ.

*อรหา จีวรํ ทเทยฺย ฯเปฯ ปิณฺฑปาตํ ทเทยฺย ฯเปฯ เสนาสนํ ทเทยฺย ฯเปฯ คิลานปจฺจย-เภสชฺชปริกฺขารํ ทเทยฺย ฯเปฯ ขาทนียํ ทเทยฺย ฯเปฯ โภชนียํ ทเทยฺย ฯเปฯ ปานียํ ทเทยฺย ฯเปฯ เจติยํ วนฺเทยฺย ฯเปฯ เจติเย มาลํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ คนฺธํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ วิเลปนํ อาโรเปยฺย ฯเปฯ เจติยํ อภิทกฺขิณํ กเรยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา เจติยํ อภิทกฺขิณํ กเรยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ อรหโต ปุญฺญูปจโย”ติ. อตฺถิอรหโตปุญฺญูปจโยติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. พระอรหันต์ไม่มีการสั่งสมบุญใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระอรหันต์ยังให้ทานใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. หากพระอรหันต์ยังให้ทาน ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์ไม่มี การสั่งสมบุญ”

ปร. พระอรหันต์ยังถวายจีวร ฯลฯ บิณฑบาต ฯลฯ เสนาสนะ ฯลฯ คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ฯลฯ ของเคี้ยว ฯลฯ ของบริโภค ฯลฯ น้ำดื่ม ฯลฯ ยังไหว้พระเจดีย์ ฯลฯ ยังยกดอกไม้ ฯลฯ ของหอม ฯลฯ เครื่องลูบไล้ขึ้นไว้ บนพระเจดีย์ ฯลฯ ยังทำประทักษิณพระเจดีย์ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. หากพระอรหันต์ยังทำประทักษิณพระเจดีย์ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์ไม่มีการสั่งสมบุญ”

อัตถิอรหโตปุญญูปจโยติกถา จบ

จบ อัตถิ อรหโต ปุญญูปจโยติกถา