กัปปัฏฐกถา เล่ม ๓๗

*กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ พุทฺโธ จ โลเก อุปฺปชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ สํโฆ จ ภิชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ กปฺปฏฺโฐ จ กปฺปฏฺฐิยํ กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺโป จ สณฺฐาติ กปฺปฏฺโฐ จ ปุคฺคโล กาลํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะ พึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กัปดำรงอยู่และพระพุทธเจ้าก็อุบัติในโลกใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กัปดำรงอยู่และพระสงฆ์แตกกันใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กัปดำรงอยู่และบุคคลผู้กัปปัฏฐะก็ทำกรรมอันเป็นเหตุให้ตั้งอยู่ตลอดกัป ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กัปดำรงอยู่และบุคคลผู้กัปปัฏฐะทำกาละใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. อตีตํ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺย. อนาคตํ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. เทฺว กปฺเป ติฏฺเฐยฺย. ตโย กปฺเป ติฏฺเฐยฺย. จตฺตาโร กปฺเป ติฏฺเฐยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พึงดำรงอยู่ตลอดกัปที่เป็นอดีต ตลอดกัปที่เป็นอนาคตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พึงดำรงอยู่ตลอด ๒-๓-๔ กัปใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อามนฺตา. กปฺปฏฺโฐ กปฺเป ฑยฺหนฺเต กตฺถ คจฺฉตีติ? อญฺญํ โลกธาตุํ คจฺฉตีติ. มโต คจฺฉติ, เวหาสํ คจฺฉตีติ? มโต คจฺฉตีติ. กปฺปฏฺฐิยํ กมฺมํ อปรา- ปริยเวปกฺกนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เวหาสํ คจฺฉตีติ? อามนฺตา. กปฺปฏฺโฐ อิทฺธิมาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กปฺปฏฺโฐ อิทฺธิมาติ? อามนฺตา. กปฺปฏฺเฐน ฉนฺทิทฺธิปาโท ภาวิโต วิริยิทฺธิปาโท ภาวิโต จิตฺติทฺธิปาโท ภาวิโต วิมํสิทฺธิปาโท ภาวิโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะพึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะ เมื่อกัปถูกไฟไหม้ไปที่ไหน

ปร. ไปโลกธาตุอื่น

สก. ตายไปหรือเหาะไป

ปร. ตายไป

สก. กรรมที่เป็นเหตุให้ตั้งอยู่ตลอดกัปเป็นกรรมให้ผลในภพต่อ ๆ ไปใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เหาะไปได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะเป็นผู้มีฤทธิ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะเป็นผู้มีฤทธิ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้กัปปัฏฐะเจริญอิทธิบาท คือ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสาใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*น วตฺตพฺพํ “กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยา”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา:-

อาปายิโก เนรยิโก กปฺปฏฺโฐ สํฆเภทโก

วคฺครโต อธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา ปธํสติ

สํฆํ สมคฺคํ เภตฺวาน (๑) กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจตีติ. (๒) อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ. กปฺปฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้กัปปัฏฐะยังดำรงอยู่ได้ตลอดกัป” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ยินดีในการแตกกัน

อยู่ในอธรรม เป็นผู้เข้าถึงอบาย อยู่ในนรกตลอดกัป

พลาดจากนิพพานอันเป็นธรรมเกษมจากโยคะ

เสวยผลกรรมอยู่ในนรกตลอดกัป

เพราะทำลายสงฆ์ที่สามัคคีกันให้แตกแยกกัน”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. ดังนั้น บุคคลผู้กัปปัฏฐะจึงดำรงอยู่ได้ตลอดกัป

กัปปัฏฐกถา จบ