ญาณังจิตตวิปปยุตตันติกถา เล่ม ๓๗

*ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ? อามนฺตา. รูปํ นิพฺพานํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพา- ยตนนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ? อามนฺตา. ปญฺญา ปญฺญินฺทฺริยํ ปญฺญาพลํ สมฺมาทิฏฺฐิ ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปญฺญา ปญฺญินฺทฺริยํ ปญฺญาพลํ สมฺมาทิฏฺฐิ ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค จิตฺตสมฺปยุตฺโตติ? อามนฺตา. ญาณํ จิตฺตสมฺปยุตฺตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ? อามนฺตา. กตมกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺติ. สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺติ. สงฺขารกฺขนฺโธ จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สงฺขารกฺขนฺโธ จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? อามนฺตา. เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ จิตฺต วิปฺปยุตฺโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ญาณํ สงฺขารกฺขนฺธปริยา-ปนฺนํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ? อามนฺตา. ปญฺญา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา จิตฺตวิปฺปยุตฺตาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปญฺญา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา จิตฺตสมฺปยุตฺตาติ? อามนฺตา. ญาณํ สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนํ จิตฺตสมฺปยุตฺตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ญาณํ สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ปญฺญา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา จิตฺตสมฺปยุตฺตาติ? อามนฺตา. สงฺขารกฺขนฺโธ เอกเทโส จิตฺตสมฺปยุตฺโต เอกเทโส จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สงฺขารกฺขนฺโธ เอกเทโส จิตฺตสมฺปยุตฺโต เอกเทโส จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? อามนฺตา. เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ เอกเทโส จิตฺตสมฺปยุตฺโต เอกเทโส จิตฺตวิปฺปยุตฺโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ญาณ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ญาณเป็นรูป เป็นนิพพาน เป็นจักขายตนะ ฯลฯ เป็นโผฏฐัพพายตนะ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ญาณ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปัญญา ปัญญินทรีย์ ปัญญาพละ สัมมาทิฏฐิ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ วิปปยุตจากจิตใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ปัญญา ปัญญินทรีย์ ปัญญาพละ สัมมาทิฏฐิ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ สัมปยุตด้วยจิตใช่ไหมปร. ใช่

สก. ญาณ สัมปยุตด้วยจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ญาณ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ญาณ นับเนื่องในขันธ์ไหน

ปร. นับเนื่องในสังขารขันธ์

สก. สังขารขันธ์ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สังขารขันธ์ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ญาณนับเนื่องในสังขารขันธ์ แต่วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปัญญานับเนื่องในสังขารขันธ์ แต่วิปปยุตจากจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ปัญญานับเนื่องในสังขารขันธ์ สัมปยุตด้วยจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ญาณนับเนื่องในสังขารขันธ์ สัมปยุตด้วยจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ญาณนับเนื่องในสังขารขันธ์ แต่วิปปยุตจากจิต ปัญญานับเนื่องใน สังขารขันธ์และสัมปยุตด้วยจิตใช่ไหมปร. ใช่

สก. สังขารขันธ์ส่วนหนึ่งสัมปยุตด้วยจิต อีกส่วนหนึ่งวิปปยุตจากจิตใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สังขารขันธ์ส่วนหนึ่งสัมปยุตด้วยจิต อีกส่วนหนึ่งวิปปยุตจากจิตใช่ไหมปร. ใช่

สก. เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ ส่วนหนึ่งสัมปยุตด้วยจิต อีกส่วนหนึ่งวิปปยุต จากจิตใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*น วตฺตพฺพํ “ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺ”ติ? อามนฺตา. อรหา จกฺขุวิญฺญาณสมงฺคี “ญาณี”ติ วตฺตพฺโพติ? อามนฺตา. ญาณํ เตน จิตฺเตน สมฺปยุตฺตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ. เตน หิ ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ.

อรหา จกฺขุวิญฺญาณสมงฺคี “ปญฺญวา”ติ วตฺตพฺโพติ? (๑) อามนฺตา. ปญฺญา เตน จิตฺเตน สมฺปยุตฺตาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ. เตน หิ ปญฺญา จิตฺตวิปฺปยุตฺตาติ. ญาณํจิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ญาณวิปปยุตจากจิต” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระอรหันต์ผู้พรั่งพร้อมด้วยจักขุวิญญาณ ท่านยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. ญาณ สัมปยุตด้วยจิตนั้นใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ดังนั้น ญาณจึงวิปปยุตจากจิต

ปร. พระอรหันต์ผู้พรั่งพร้อมด้วยจักขุวิญญาณ ท่านยอมรับว่า “มีปัญญา” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. ปัญญา สัมปยุตด้วยจิตนั้นใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ดังนั้น ปัญญาจึงวิปปยุตจากจิต

ญาณังจิตตวิปปยุตตันติกถา จบ