arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๑

ญาณกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๔๙–๑๔๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๘ ในวรรคที่ ๑๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๑๑. เอกาทสมวคฺค

(๑๐๙) ๔. ญาณกถา

๔. ญาณกถา (๑๐๙)

ว่าด้วยญาณ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๑ ญาณกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๓๗๔–๓๗๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๖๗๐–๖๗๑

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อญฺญาเณ วิคเต ญาณวิปฺปยุตฺเต จิตฺเต วตฺตมาเน น วตฺตพฺพํ “ญาณี”ติ? อามนฺตา. ราเค วิคเต น วตฺตพฺพํ “วีตราโค”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อญฺญาเณ วิคเต ญาณวิปฺปยุตฺเต จิตฺเต วตฺตมาเน น วตฺตพฺพํ “ญาณี”ติ? อามนฺตา. โทเส วิคเต โมเห วิคเต กิเลเส วิคเต น วตฺตพฺพํ “นิกฺกิเลโส”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *ราเค วิคเต วตฺตพฺพํ “วีตราโค”ติ? อามนฺตา. อญฺญาเณ วิคเต ญาณวิปฺปยุตฺเต จิตฺเต วตฺตมาเน วตฺตพฺพํ “ญาณี”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โทเส วิคเต โมเห วิคเต กิเลเส วิคเต วตฺตพฺพํ “นิกฺกิเลโส”ติ? อามนฺตา. อญฺญาเณ วิคเต ญาณวิปฺปยุตฺเต จิตฺเต วตฺตมาเน วตฺตพฺพํ “ญาณี”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. พระอริยบุคคลเมื่อความไม่รู้ปราศไปแล้ว เมื่อจิตที่วิปปยุตจาก ญาณเป็นไปอยู่ ท่านไม่ยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระอริยบุคคลเมื่อราคะปราศไปแล้ว ท่านไม่ยอมรับว่า “ปราศจาก ราคะ” ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอริยบุคคลเมื่อความไม่รู้ปราศไปแล้ว เมื่อจิตที่วิปปยุตจากญาณ เป็นไปอยู่ ท่านไม่ยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระอริยบุคคลเมื่อโทสะปราศไปแล้ว โมหะปราศไปแล้ว กิเลสปราศ ไปแล้ว ท่านไม่ยอมรับว่า “หมดกิเลส” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอริยบุคคลเมื่อราคะปราศไปแล้ว ท่านยอมรับว่า “ปราศจากราคะ” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระอริยบุคคลเมื่อความไม่รู้ปราศไปแล้ว เมื่อจิตที่วิปปยุตจากญาณเป็น ไปอยู่ ท่านยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอริยบุคคลเมื่อโทสะปราศไปแล้ว เมื่อโมหะปราศไปแล้ว เมื่อกิเลส ปราศไปแล้ว ท่านยอมรับว่า “หมดกิเลส” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระอริยบุคคลเมื่อความไม่รู้ปราศไปแล้ว เมื่อจิตที่วิปปยุตจากญาณเป็น ไปอยู่ ท่านยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายมหาสังฆิกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๖๑๖/๒๕๗)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า เมื่อโมหะสิ้นไป ด้วยอำนาจมรรคญาณในขณะที่เห็นรูปเป็นต้น จิต(ของพระอริยบุคคล) เป็นจิตที่วิปปยุตจากญาณ ไม่ใช่เป็นจิตที่ประกอบด้วยมรรคญาณ จึงไม่ควรเรียกผู้นั้นว่า เป็นผู้มีญาณ ซึ่ง ต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า ควรเรียกว่า เป็นผู้มีญาณ ตามหลักปุคคลบัญญัติ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๖๑๔/๒๕๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อญฺญาเณ วิคเต ญาณวิปฺปยุตฺเต จิตฺเต วตฺตมาเน วตฺตพฺพํ “ญาณี”ติ? อามนฺตา. อตีเตน ญาเณน ญาณี นิรุทฺเธน วิคเตน ปฏิปสฺสทฺเธน ญาเณน ญาณีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ญาณกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. พระอริยบุคคลเมื่อความไม่รู้ปราศไปแล้ว เมื่อจิตที่วิปปยุตจากญาณ เป็นไปอยู่ ท่านยอมรับว่า “มีญาณ” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. ชื่อว่ามีญาณ ด้วยญาณที่เป็นอดีต ชื่อว่ามีญาณ ด้วยญาณที่ดับไปแล้ว ปราศไปแล้ว ระงับไปแล้วใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ญาณกถา จบ

จบ ญาณกถา