อดีตขันธาติกถา เล่ม ๓๗

*อตีตํ ขนฺธาติ? อามนฺตา. อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ ธาตูติ? อามนฺตา. อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อนาคตํ ขนฺธาติ? อามนฺตา. อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ ธาตูติ? อามนฺตา. อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ ขนฺธา อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ อายตนํ อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ ธาตุ ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ ธาตุ อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ, ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ ขนฺธา อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ อายตนํ อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ ธาตุ ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ ธาตุ อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *อตีตํ ขนฺธา อตีตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ อายตนํ อตีตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ ธาตุ อตีตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ ธาตุ ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อนาคตํ ขนฺธา อนาคตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ อายตนํ ฯเปฯ อนาคตํ ธาตุ ฯเปฯ อนาคตํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อตีตํ รูปํ ขนฺโธติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ ธาตูติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อนาคตํ รูปํ ขนฺโธติ? อามนฺตา. อนาคตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ อายตนํ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ ธาตุ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อนาคตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ ขนฺโธ อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อายตนํ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ธาตุ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ รูปํ ขนฺโธ อนาคตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อายตนํ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ธาตุ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ รูปํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อตีตํ รูปํ ขนฺโธ อตีตํ รูปํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ อายตนํ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ ธาตุ ฯเปฯ อตีตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ รูปํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อนาคตํ รูปํ ขนฺโธ อนาคตํ รูปํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ อายตนํ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ ธาตุ ฯเปฯ อนาคตํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ รูปํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ รูปํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตา เวทนา ฯเปฯ อตีตา สญฺญา ฯเปฯ อตีตา สงฺขารา ฯเปฯ

*อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธติ? อามนฺตา. อตีตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อตีตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธติ? อามนฺตา. อนาคตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนนฺติ? อามนฺตา. อนาคตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ อตีตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ อนาคตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? อามนฺตา. อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ วิญฺญาณํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ อตีตํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ อตีตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อตีตํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ อนาคตํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ อายตนํ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ ธาตุ ฯเปฯ อนาคตํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ อนาคตํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? อามนฺตา. ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ ขนฺธา ธาตุ อายตนํ ปจฺจุปฺปนฺนํ วิญฺญาณํ นตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ปร. อดีตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นธาตุใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นธาตุใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตเป็นขันธ์ อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นอายตนะ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตเป็นอายตนะ อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นธาตุ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตเป็นธาตุ อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตเป็นขันธ์ อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นอายตนะ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตเป็นอายตนะ อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นธาตุ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตเป็นธาตุ อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ อนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นขันธ์ อดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นอายตนะ อดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นอายตนะ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นธาตุ อดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นธาตุ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ อดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นขันธ์ อนาคตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. อนาคตเป็นอายตนะ ฯลฯ อนาคตเป็นธาตุ ฯลฯ อนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ อนาคตไม่มีใช่ไหมสก. ใช่

ปร. ปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ ปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นธาตุใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นอายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นอนาคตเป็นธาตุ ฯลฯ รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหมสก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ รูปที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นอายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นธาตุ ฯลฯ รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ รูปที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ รูปที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นอายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นธาตุ ฯลฯ รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นอนาคตมี อยู่ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ รูปที่เป็นอดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ รูปที่เป็นปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอดีตเป็นอายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นอดีตเป็นธาตุ ฯลฯ รูปที่เป็น อดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นอดีตไม่มีใช่ไหมสก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นปัจจุบันไม่มี ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ รูปที่เป็นอนาคตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ รูปที่เป็นปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. รูปที่เป็นอนาคตเป็นอายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นอนาคตเป็นธาตุ ฯลฯ รูปที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นอนาคตไม่มีใช่ไหมสก. ใช่

ปร. รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ รูปที่เป็นปัจจุบันไม่มี ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. เวทนาที่เป็นอดีต ฯลฯ สัญญาที่เป็นอดีต ฯลฯ สังขารที่เป็นอดีต ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นอดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็น ธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น อดีตมีอยู่ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นอนาคตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็น ธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น ปัจจุบันมีอยู่ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น อนาคตมีอยู่ใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นอดีตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอดีตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็นอดีตไม่มีใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น ปัจจุบันไม่มีใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นอนาคตไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ วิญญาณที่เป็นปัจจุบันไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นอายตนะ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นธาตุ ฯลฯ วิญญาณที่เป็นอนาคตเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น อนาคตไม่มีใช่ไหมสก. ใช่

ปร. วิญญาณที่เป็นปัจจุบันเป็นขันธ์ เป็นธาตุ เป็นอายตนะ วิญญาณที่เป็น ปัจจุบันไม่มีใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๒. สุตฺตสาธน *น วตฺตพฺพํ “อตีตานาคตา ขนฺธา ธาตุ อายตนํ นตฺถิ เจเต”ติ? อามนฺตา นนุ วุตฺตํ ภควตา “ตโยเม ภิกฺขเว นิรุตฺติปถา อธิวจนปถา ปญฺญตฺติปถา (๑) ฯเปฯ วิญฺญูหี”ติ ฯเปฯ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ “อตีตานาคตา ขนฺธา ธาตุ อายตนํ นตฺถิ เจเต”ติ.

*อตีตานาคตา ขนฺธา ธาตุ อายตนํ นตฺถิ เจเตติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “ยํ กิญฺจิ ภิกฺขเว รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ ฯเปฯ อยํ วุจฺจติ รูปกฺขนฺโธ. ยา กาจิ เวทนา ฯเปฯ ยา กาจิ สญฺญา ฯเปฯ ยํ กิญฺจิ วิญฺญาณํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ ฯเปฯ อยํ วุจฺจติ วิญฺญาณกฺขนฺโธ”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ “อตีตานาคตา ขนฺธา ธาตุ อายตนํ นตฺถิ เจเต”ติ. อตีตกฺขนฺธาทิกถา นิฏฺฐิตา.

๒. สุตตสาธนะ

ว่าด้วยการอ้างพระสูตร

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “ขันธ์ ธาตุ อายตนะ ทั้งที่เป็นอดีตและ อนาคตเหล่านี้ไม่มี” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย หลักการ ๓ ประการนี้ คือ (๑) หลักภาษา (๒) หลักการตั้งชื่อ (๓) หลักการบัญญัติ ฯลฯ ไม่ถูกสมณพราหมณ์ผู้รู้คัดค้าน ฯลฯ” มีอยู่จริงมิใช่หรือปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “ขันธ์ ธาตุ อายตนะ ทั้งที่เป็นอดีตและ อนาคตเหล่านี้ไม่มี”

ปร. ขันธ์ ธาตุ อายตนะ ทั้งที่เป็นอดีตและอนาคตเหล่านี้ไม่มีใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย รูปทั้งหมด ทั้งที่ เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ฯลฯ นี้เรียกว่า รูปขันธ์ เวทนา ฯลฯ สัญญา ฯลฯ สังขาร ฯลฯ วิญญาณทั้งหมด ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน นี้เรียกว่า วิญญาณขันธ์” มีอยู่จริงมิใช่หรือสก. ใช่

ปร. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “ขันธ์ ธาตุ อายตนะ ทั้งที่เป็นอดีต และอนาคตเหล่านี้ไม่มีอยู่”

อตีตักขันธาทิกถา จบ