๖. วาสุทัตตสูตร เล่ม ๑๕

บุคคลผู้ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืนจะข้ามโอฆะได้อย่างไร บุคคลเช่นไรย่อมไม่จมลงในห้วงน้ำลึก ซึ่งไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่ยึดเหนี่ยว{๒๖๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยศีลอยู่ทุกเมื่อ มีปัญญา มีจิตตั้งมั่นดีแล้ว ปรารภความเพียร มีจิตมุ่งต่อพระนิพพาน ย่อมข้ามโอฆะซึ่งยากที่จะข้ามพ้นได้บุคคลนั้นเว้นขาดแล้วจากกามสัญญา ล่วงรูปสัญโญชน์ ได้ มีภพเป็นที่เพลิดเพลินสิ้นไปแล้ว ย่อมไม่จมลงในห้วงน้ำลึก

๖. วาสุทัตตสูตร

ว่าด้วยการรีบเร่งทำความดี

{๒๖๒} [๙๗] วาสุทัตตเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่ถูกไฟไหมที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุก็พึงเป็นผู้มีสติรีบพยายามเพื่อละความกำหนัดยินดีในกามอยู่ ฉันนั้น

{๒๖๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุก็พึงเป็นผู้มีสติรีบเพื่อละสักกายทิฏฐอยู่ ฉันนั้น

๗. สุพรหมสูตร

ว่าด้วยธรรมอันเป็นเหตุให้ถึงความสวัสดี

{๒๖๔} [๙๘] สุพรหมเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

จิตนี้สะดุ้งอยู่เป็นนิจ ใจนี้หวาดอยู่เป็นนิจ จิตของข้าพระองค์สะดุ้งอยู่เนือง ๆ ในเพราะทุกข์ทั้งหลาย ทั้งที่ยังไม่เกิดขึ้น ทั้งที่เกิดขึ้นแล้ว ข้าพระองค์ทูลถามพระองค์แล้ว ขอจงตรัสบอกข้อนั้นแก่ข้าพระองค์ด้วย{๒๖๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

เรายังไม่เห็นความสวัสดีของสัตว์ทั้งหลาย นอกไปจากปัญญาและความเพียร นอกไปจากความสำรวมอินทรีย์ และนอกไปจากความปล่อยวางโดยประการทั้งปวงสุพรหมเทพบุตรได้กล่าวดังนี้แล้วก็ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าทำประทักษิณแล้วได้อันตรธานไปในที่นั้นเอง

๘. กกุธสูตร

ว่าด้วยทุกข์มีเพราะความเพลิดเพลิน

{๒๖๖} [๙๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้