๗. สมยสูตร เล่ม ๑๕

พวกคนพาลผู้ด้อยปัญญา ย่อมประกอบเนือง ๆ ซึ่งความประมาท ส่วนผู้มีปัญญาย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนบุคคลรักษาทรัพย์อันประเสริฐไว้ฉะนั้น

ท่านทั้งหลายอย่าประกอบเนือง ๆ ซึ่งความประมาท อย่าประกอบเนือง ๆ ซึ่งความเชยชิดด้วยอำนาจความยินดีในกาม เพราะว่าคนที่ไม่ประมาทแล้วเพ่งพินิจอยู่ ย่อมบรรลุถึงบรมสุขได้

๗. สมยสูตร

ว่าด้วยเทพชุมนุม

{๑๑๕} [๓๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ป่ามหาวัน ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป ล้วนเป็นพระอรหันต์ ก็พวกเทวดาจากโลกธาตุทั้ง ๑๐ มาชุมนุมกันเป็นอันมาก เพื่อทัศนาพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระภิกษุสงฆ์

{๑๑๖} ครั้งนั้นแล เทวดาชั้นสุทธาวาส ๔ องค์ได้มีความดำริอย่างนี้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นี้แลประทับอยู่ ณ ป่ามหาวัน ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์แคว้นสักกะ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป ล้วนเป็นพระอรหันต์ ก็พวกเทวดาจากโลกธาตุทั้ง ๑๐ มาชุมนุมกันเป็นอันมากเพื่อทัศนาพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระภิกษุสงฆ์ ถ้ากระไร แม้เราทั้งหลายก็ควรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วพึงกล่าวคาถาคนละคาถาในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้า”{๑๑๗} จึงลำดับนั้นแล เทวดาเหล่านั้นได้อันตรธานจากหมู่เทพชั้นสุทธาวาสมาปรากฏอยู่เฉพาะพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคเจ้า เหมือนคนที่แข็งแรง เหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้าฉะนั้น ต่อจากนั้น เทวดาเหล่านั้นได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

{๑๑๘} เทวดาองค์หนึ่งยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

การชุมนุมใหญ่ได้มีแล้วในป่าใหญ่ หมู่เทพมาพร้อมกันแล้ว พวกข้าพระองค์พากันมาสู่ที่ชุมนุมอันเป็นธรรมสภานี้เพื่อจะทอดทัศนาหมู่ภิกษุผู้ที่ใคร ๆให้พ่ายแพ้ไม่ได้

{๑๑๙} ต่อจากนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ในที่ชุมนุมนั้น ภิกษุทั้งหลายตั้งจิตไว้มั่น ทำจิตของตนให้ตรง ภิกษุเหล่านั้นเป็นบัณฑิตย่อมรักษาอินทรีย์ทั้งหลาย ดุจดังนายสารถียืนถือบังเหียนอยู่ฉะนั้น

{๑๒๐} ต่อจากนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ภิกษุเหล่านั้นตัดกิเลสดุจตะปูได้แล้ว ตัดกิเลสดุจลิ่มสลักได้แล้ว และถอนกิเลสดุจเสาเขื่อนได้แล้ว มิได้มีความหวั่นไหว เป็นผู้หมดจด ปราศจากมลทิน เป็นผู้มีปัญญาจักษุ ฝึกตนดีแล้ว เป็นผู้ประเสริฐ ประพฤติธรรมอยู่

{๑๒๑} ต่อจากนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งถึงแล้วซึ่งพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ ชนเหล่านั้นจักไม่ไปสู่อบายภูมิ ครั้นละร่างมนุษย์ไปแล้วจักเกิดเป็นเทวดาโดยสมบูรณ์

๘. สกลิกสูตร

ว่าด้วยเทวดาสรรเสริญความอดทนของพระพุทธเจ้า

{๑๒๒} [๓๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ สวนมัททกุจฉิมิคทายวัน ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็โดยสมัยนั้นแล พระบาทของพระผู้มีพระภาคเจ้าถูกสะเก็ดหินกระทบแล้ว นัยว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงได้รับความเจ็บปวดอย่างสาหัส ทุกขเวทนาทางพระวรกายก็แรงกล้าเผ็ดร้อน ไม่ทรงพระสำราญ ไม่สบายพระทัย นัยว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระสติสัมปชัญญะ ทรงอด