๗. ทุกกรสูตร เล่ม ๑๕

๗. ทุกกรสูตร

ว่าด้วยสมณธรรมบำเพ็ญได้ลำบาก

{๓๖} [๑๗] เทวดากล่าวว่า

ภาวะของสมณะอันคนที่ไม่ฉลาดบำเพ็ญได้ลำบาก และอดทนได้ยาก เพราะว่าในภาวะของสมณะนั้นมีความคับใจมาก เป็นที่ที่คนพาลติดขัด{๓๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

คนพาลถึงประพฤติภาวะของสมณะเป็นเวลานานเท่านาน หากยังห้ามจิตไว้ไม่ได้ ยังตกอยู่ในอำนาจแห่งความดำริวิตก ก็จะพึงติดขัดในทุก ๆ อารมณ์ภิกษุพึงเก็บอารมณ์นึกคิดไว้ในใจ เหมือนเต่าเก็บอวัยวะของมันไว้ในกระดอง ไม่ถูกตัณหานิสสัยและทิฎฐินิสสัยพัวพัน ไม่เบียดเบียนสัตว์อื่น ดับกิเลสให้ได้ ไม่พึงว่าร้ายใคร ๆ เลย

๘. หิริสูตร

ว่าด้วยการกีดกันอกุศลธรรมด้วยหิริ

{๓๘} [๑๘] เทวดากล่าวว่า

คนที่กีดกันอกุศลธรรมได้ด้วยหิริมีอยู่น้อยคนในโลก ภิกษุที่กีดกันข้อครหาตื่นตัวอยู่เหมือนม้าชั้นดีหลบแส้ได้ ก็มีอยู่น้อยรูปในโลก