พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · จูฬวรรค
๕. กุมารเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในจูฬวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๕. กุมารเปตวัตถุ
ว่าด้วยบุพกรรมของกุมารเปรต
เมื่อจะประกาศเนื้อความนั้น พระสังคีติกาจารย์ได้กล่าวคาถา ๗ คาถา ความว่า
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ จูฬวรรค กุมารเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๕ อจฺเฉรรูปํ สุคตสฺส ญาณํ
สตฺถา ยถา ปุคฺคลํ พฺยากาสิ
อุสฺสนฺนปุญฺญาปิ ภวนฺติ เหเก
ปริตฺตปุญฺญาปิ ภวนฺติ เหเก ฯ
อยํ กุมาโร สีวถิกาย ฉฑฺฑิโต
องฺคุฏฺฐเสฺนเหน ยาเปสิ รตฺตึ ฯ
น ยกฺขภูตา น สิริสปา ๑ วา
วิเหฐเยยฺยุํ กตปุญฺญกุมารํ
สุนขาปิ อิมสฺส ปลิหึสุ ปาเท
ธงฺกา สิงฺคาลา ปริวตฺตยนฺติ ฯ
คพฺภาสยํ ปกฺขิคณา หรนฺติ
กากา ปน อกฺขิมลํ หรนฺติ
น อิมสฺส รกฺขํ วิทหึสุ เกจิ
น โอสถํ สาสปธูปนํ วา ฯ
นกฺขตฺตโยคํ ปน ๒ อุคฺคเหสุํ
น สพฺพธญฺญานิปิ อากิรึสุ
เอตาทิสํ อุตฺตมกิจฺฉปตฺตํ
รตฺตาภตํ สีวถิกาย ฉฑฺฑิตํ ฯ
นวนีตปิณฺฑํ ๓ วิย เวธมานํ
สสํสยํ ชีวิตสาวเสสํ
ตมทฺทส เทวมนุสฺสปูชิโต
ทิสฺวา ปน ๔ พฺยากริ ภูริปญฺโญ
อยํ กุมาโร นครสฺสิมสฺส
อคฺคกุลิโก ภวิสฺสติ โภควา ๕ จ
กิสฺส วตํ กึ ปน พฺรหฺมจริยํ
กิสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก
เอตาทิสํ พฺยสนํ ปาปุณิตฺวา
ตํ ตาทิสํ ปจฺจนุโภสฺสติทฺธินฺติ ฯ
พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส
ปูชํ อกาสิ ชนตา อุฬารํ
ตตฺรสฺส จิตฺตสฺส อหุ อญฺญถตฺตํ
วาจํ อภาสิ ผรุสํ อสพฺภํ
โส ตํ วิตกฺกํ ปฏิวิโนทยิตฺวา
ปีติปสาทํ ปฏิลทฺธา ปจฺฉา
ตถาคตํ เชตวเน วสนฺตํ
ยาคุยา อุปฏฺฐาสิ โส ๑ สตฺตรตฺตํ ฯ
ตสฺส วตํ ตํ ปน พฺรหฺมจริยํ
ตสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก
เอตาทิสํ พฺยสนํ ปาปุณิตฺวา
ตํ ตาทิสํ ปจฺจนุโภสฺสติทฺธึ ฯ
ฐตฺวาน โส วสฺสสตํ อิเธว
สพฺเพหิ กาเมหิ สมงฺคิภูโต
กายสฺส เภทา อภิสมฺปรายํ
สหพฺยตํ คจฺฉติ วาสวสฺสาติ ๒ ฯ
กุมารเปตวตฺถุ ปญฺจมํ ฯ
๑ ยุ. อสุจิอกนฺติกํ ฯ ๒ ม. ยุ. คูโถ ฯ ๓ ยุ. อวญฺฌานิ ฯ
๑ ยุ. สิรึสปา ฯ ม. สรีสปา ฯ ๒ ยุ. ปิ น ฯ ๓ ม. โนนีตปิณฺฑํว ปเวธมานํ ฯ
ยุ. โนนีตปิณฺฑํ ฯ ๔ ยุ. ว ตํ ฯ ๕ ม. โภคโต ฯ
๑ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
พระญาณของพระสุคตศาสดาน่าอัศจรรย์ เป็นเหตุให้พระองค์ทรงพยากรณ์บุคคลว่า บุคคลบางคนมีบุญมาก บางคนมีบุญน้อย ได้ถูกต้องคฤหบดีผู้นี้เมื่อยังเป็นเด็ก ถูกเขาทิ้งไว้ในป่าช้า เป็นอยู่ได้ด้วยน้ำนมจากนิ้วมือตลอดราตรี ยักษ์และภูตปีศาจ หรืองูเล็กงูใหญ่ ก็ไม่เบียดเบียนเด็กผู้มีบุญอันได้ทำไว้แล้ว แม้สุนัขทั้งหลายก็พากันมาเลียเท้าทั้งสองของเด็กนี้ ฝูงกาและสุนัขจิ้งจอก ก็พากันมาเดินเวียนรักษาฝูงนกก็พากันมาคาบเอามลทินครรภ์ไปทิ้ง ส่วนฝูงกาพากันมานำเอาขี้ตาไปทิ้ง มนุษย์และอมนุษย์ไรๆ มิได้จัดแจงรักษาเด็กนี้ หรือใครๆ ที่จะทำเมล็ดพรรณผักกาดให้เป็นยามิได้มี และไม่ได้ถือเอาการประกอบฤกษ์ยามทั้งไม่ได้เรี่ยรายซึ่งข้าวเปลือกทั้งปวง พระผู้มีพระภาคผู้อันเทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว มีพระปัญญากว้างขวาง ได้ทอดพระเนตรเห็นเด็กอันบุคคลนำมาทิ้งไว้ในป่าช้าในราตรี ผู้ถึงแล้วซึ่งความทุกข์อย่างยิ่งเช่นนี้ เหมือนก้อนแห่งเนยใสหวั่นไหวอยู่ มีความสงสัยว่ารอดหรือไม่รอดหนอ เหลืออยู่แต่สักว่าชีวิต ครั้นแล้วได้ทรงพยากรณ์ว่า เด็กคนนี้จัก
เป็นผู้มีตระกูลสูง มีโภคสมบัติในพระนครนี้.
พวกอุบาสกผู้ยืนอยู่ในที่ใกล้พระศาสดาทูลถามว่า
อะไรเป็นวัตรเป็นพรหมจรรย์ของเขา นี้เป็นวิบากแห่งวัตรหรือพรหมจรรย์ที่เขาประพฤติแล้วเช่นไร เขาถึงความพินาศเช่นนี้แล้ว
จักเสวยความสำเร็จเช่นนั้น เพราะกรรมอะไร?
พระผู้มีพระภาคทรงพยากรณ์ว่า
เมื่อก่อน มหาชนทำการบูชาอย่างโอฬารแก่ภิกษุสงฆ์ผู้มีพระพุทธเจ้าเป็นเป็นประธาน เด็กนั้นมิได้มีจิตเอื้อเฟื้อในการบูชา ได้กล่าววาจาหยาบคายอันมิใช่สัตบุรุษ ภายหลังเด็กนั้นถามมารดาตักเตือนให้กลับความวิตกอันลามกนั้นแล้ว กลับได้ปีติและความเลื่อมใส ได้บำรุงพระตถาคตซึ่งประทับอยู่ ณ วิหารเชตวัน ด้วยข้าวยาคู ๗ วัน ข้อนั้นเป็นวัตรเป็นพรหมจรรย์ของเขา นี้เป็นวิบากแห่งวัตรและพรหมจรรย์ที่เขาประพฤติแล้วนั้น เขาถึงความพินาศเช่นนั้นแล้ว จักได้ความสำเร็จเช่นนั้น เขาตั้งอยู่ในมนุษย์โลกนี้สิ้นร้อยปี เป็นผู้พรั่งพร้อมด้วยกามคุณทั้งปวงเมื่อตายไปจักเข้าถึงความเป็นสหายแห่งท้าววาสวะ ในสัมปรายภพ.
จบ กุมารเปตวัตถุที่ ๕.
จบ ๕. กุมารเปตวัตถุ