๑๑. ชตุกัณณีปัญหา เล่ม ๒๕

๑๑. ชตุกัณณีมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านชตุกัณณีมาณพ

{๔๓๕} [๑๑๐๓] (ท่านชตุกัณณีทูลถามว่า)

ข้าแต่พระวีรเจ้า ข้าพระองค์ได้ฟังแล้วว่าพระองค์ไม่มีความใคร่กาม จึงมาเพื่อจะทูลถามพระองค์ผู้ไม่มีกาม ล่วงพ้น ห้วงกิเลสได้แล้ว ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระเนตรคือพระสัพพัญญุตญาณอันเกิดพร้อมกับความตรัสรู้ ขอพระองค์จงตรัสบอกสันติบท ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ขอพระองค์จงตรัสบอกธรรมอันแท้จริงนั้นแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด[๑๑๐๔] พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีเดช ทรงครอบงำกามทั้งหลายด้วยเดชแล้วเสด็จจาริกไปเหมือนดวงอาทิตย์ซึ่งมีเดชคือ แสงสว่างปกคลุมปฐพีด้วยเดชโคจรอยู่ฉะนั้น ขอพระองค์ผู้มีพระปัญญากว้างขวางดุจแผ่นดินได้โปรดตรัสบอกธรรมซึ่งเป็นเหตุให้ละชาติและชราได้ในภพนี้ ที่ข้าพระองค์พึงทราบได้แก่ข้าพระองค์ผู้มีปัญญาน้อยด้วยเถิด[๑๑๐๕] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนชตุกัณณี)

ท่านเห็นเนกขัมมะโดยความเกษมแล้ว จงกำจัดความกำหนัดในกามทั้งหลายเสีย เครื่องกังวลที่ท่านยึดไว้หรือที่ควรสลัดเสีย ก็อย่าได้มีแก่ท่านเลย

[๑๑๐๖] กิเลสชาติใดในกาลก่อน ท่านจงเผากิเลสชาตินั้นให้เหือดแห้งไป เครื่องกังวลในภายหลังอย่าได้มีแล้วแก่ท่าน ถ้าท่านจักไม่ยึดถือเบญจขันธ์ปัจจุบันในท่ามกลาง ท่านก็จักเป็นผู้สงบแล้วเที่ยวไป

๑๒. ภัทราวุธมาณวปัญหา

[๑๑๐๗] ดูก่อนพราหมณ์ อาสวะทั้งหลายอันเป็นเหตุให้ถึงอำนาจแห่งมัจจุ ย่อมไม่มีแก่พระอรหันตขีณาสพผู้ปราศจากความกำหนัดในนามรูปโดยประการทั้งปวง

จบ ชตุกัณณีมาณวปัญหาที่ ๑๑

๑๒. ภัทราวุธมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านภัทราวุธมาณพ

{๔๓๖} [๑๑๐๘] (ท่านภัทราวุธกราบทูลว่า)

ข้าพระองค์ขออาราธนาพระองค์ผู้ละความอาลัย ตัดตัณหาได้ ไม่มีความหวั่นไหว ละความเพลิดเพลินได้ ข้ามโอฆะได้แล้ว พ้นวิเศษแล้ว ละความดำริ มีปัญญาดี ชนทั้งหลายได้ฟังพระดำรัสของพระนาคเจ้าแล้วจักหลีกไปแต่ที่นี้[๑๑๐๙] ข้าแต่พระวีรเจ้า ผู้คนมากหลายมาชุมนุมกันแต่ชนบททั้งหลาย ปรารถนาจะฟังพระดำรัสของพระองค์ ขอพระองค์ทรงพยากรณ์ด้วยดีแก่คนเหล่านั้น จริงอย่างนั้นธรรมนั้นอันพระองค์ทรงทราบแล้ว[๑๑๑๐] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนภัทราวุธ)

หมู่สัตว์พึงนำออกไปเสียซึ่งตัณหาเหตุยึดถือทั้งหมด ทั้งชั้นสูง ชั้นต่ำ และชั้นกลาง เพราะว่าสัตว์ทั้งหลายย่อม ยึดมั่นขันธ์ใด ๆ ในโลก มารย่อมติดตามสัตว์โลกไปด้วยขันธ์นั้นนั่นแหละ