๑๒. ภัทราวุธปัญหา เล่ม ๒๕

๑๒. ภัทราวุธมาณวปัญหา

[๑๑๐๗] ดูก่อนพราหมณ์ อาสวะทั้งหลายอันเป็นเหตุให้ถึงอำนาจแห่งมัจจุ ย่อมไม่มีแก่พระอรหันตขีณาสพผู้ปราศจากความกำหนัดในนามรูปโดยประการทั้งปวง

จบ ชตุกัณณีมาณวปัญหาที่ ๑๑

๑๒. ภัทราวุธมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านภัทราวุธมาณพ

{๔๓๖} [๑๑๐๘] (ท่านภัทราวุธกราบทูลว่า)

ข้าพระองค์ขออาราธนาพระองค์ผู้ละความอาลัย ตัดตัณหาได้ ไม่มีความหวั่นไหว ละความเพลิดเพลินได้ ข้ามโอฆะได้แล้ว พ้นวิเศษแล้ว ละความดำริ มีปัญญาดี ชนทั้งหลายได้ฟังพระดำรัสของพระนาคเจ้าแล้วจักหลีกไปแต่ที่นี้[๑๑๐๙] ข้าแต่พระวีรเจ้า ผู้คนมากหลายมาชุมนุมกันแต่ชนบททั้งหลาย ปรารถนาจะฟังพระดำรัสของพระองค์ ขอพระองค์ทรงพยากรณ์ด้วยดีแก่คนเหล่านั้น จริงอย่างนั้นธรรมนั้นอันพระองค์ทรงทราบแล้ว[๑๑๑๐] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนภัทราวุธ)

หมู่สัตว์พึงนำออกไปเสียซึ่งตัณหาเหตุยึดถือทั้งหมด ทั้งชั้นสูง ชั้นต่ำ และชั้นกลาง เพราะว่าสัตว์ทั้งหลายย่อม ยึดมั่นขันธ์ใด ๆ ในโลก มารย่อมติดตามสัตว์โลกไปด้วยขันธ์นั้นนั่นแหละ

[๑๑๑๑] เพราะเหตุนั้น ภิกษุผู้รู้อยู่ เมื่อเห็นหมู่สัตว์นี้ผู้ติดข้องอยู่ในบ่วงแห่งมัจจุว่าเป็นผู้ติดอยู่ในขันธ์เครื่องยึดถือ พึงเป็นผู้มีสติ ไม่ยึดมั่นขันธ์อะไร ๆ ในโลกทั้งปวง

จบ ภัทราวุมาณวปัญหาที่ ๑๒

๑๓. อุทยมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านอุทยมาณพ

{๔๓๗} [๑๑๑๒] (ท่านอุทยะกราบทูลว่า)

ข้าพระองค์มีความประสงค์ถามปัญหา จึงได้มาเฝ้าพระองค์ผู้มีฌาน ไม่มีธุลีกิเลส ประทับอยู่ (ที่ปาสาณกเจดีย์) ทรงทำกิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ทรงถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง ขอพระองค์โปรดตรัสบอกสัญญาวิโมกข์อันเป็นเครื่องทำลายอวิชชาด้วยเถิด[๑๑๑๓] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนอุทยะ)

เราขอบอกสัญญาวิโมกข์อันเป็นเครื่องละกามฉันทะและโทมนัสทั้งสองอย่าง เป็นเครื่องบรรเทาถีนะ (ความง่วง) เป็นเครื่องกั้นกุกกุจจะ (ความรำคาญ)

[๑๑๑๔] เราขอบอกอัญญาวิโมกข์อันมีอุเบกขาและสติหมดจด มีความตรึกประกอบด้วยธรรมเป็นเบื้องหน้า เป็นเครื่องทำลายอวิชชา