พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ · ปาจิตติยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในมุสาวาทวรรคที่ ๑ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐–๗๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๙ ในปาจิตติยกัณฑ์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ ปาจิตติยกัณฑ์ คำถามและคำตอบในมุสาวาทวรรคที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๔๔–๔๘
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์รู้อยู่น้อมลาภที่เขาน้อมไว้เป็นของจะถวายสงฆ์มาเพื่อตน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
จบ ปัตตวรรคที่ ๓
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๕๙}อดิเรกบาตร ๑ กับบาตรมีรอยร้าวหย่อน ๑ เภสัช ๑ ผ้าอาบนํ้าฝน ๑ โกรธชิงจีวร ๑ ช่างหูก ๒ สิกขาบทกับอัจเจกจีวร ๑ อยู่ปราศเกิน ๖ ราตรี ๑ น้อมลาภมาเพื่อตน ๑
จบ นิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ สิกขาบท
.....
๕. ปาจิตติยกัณฑ์
๑. มุสาวาทวรรค
คำถามและคำตอบในมุสาวาทวรรคที่ ๑
{๖๐} [๕๔] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระหัตถกศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่พระหัตถกศากยบุตรเจรจากับพวกเดียรถีย์กล่าวปฏิเสธแล้วรับ กล่าวรับแล้วปฏิเสธ
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ ทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี ทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี ทางกาย วาจา และจิตก็มี ...
{๖๑} [๕๕] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะพูดเสียดแทงที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ทะเลาะกับพวกภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก พูดเสียดแทงภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๖๒} [๕๖] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะกล่าวคำส่อเสียดภิกษุที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์เก็บเอาคำส่อเสียดไปบอกแก่ภิกษุ ผู้เกิดความบาดหมาง เกิดการทะเลาะ ถึงการวิวาทกันสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๖๓} [๕๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้อนุปสัมบันกล่าวธรรมโดยว่าพร้อมกันทุกบทที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ให้อุบาสกอุบาสิกากล่าวธรรมโดยว่าพร้อมกันทุกบท
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ ทางวาจา มิใช่ทางกายก็มี มิใช่ทางจิตก็มี ทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี...
{๖๔} [๕๘] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นอนร่วมกับอนุปสัมบันเกิน ๒-๓ คืนที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปนอนร่วมกับอนุปสัมบันเกิน ๒-๓ คืน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ ทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิต ก็มี ทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี ...
{๖๕} [๕๙] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นอนร่วมกับมาตุคามที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอนุรุทธะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอนุรุทธะนอนร่วมกับมาตุคาม
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
{๖๖} [๖๐] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้แสดงธรรมแก่มาตุคามเกิน ๕-๖ คำที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระอุทายี
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีแสดงธรรมแก่มาตุคามเกิน ๕-๖ คำ
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๒ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในปทโสธัมมสมุฏฐาน) ...
{๖๗} [๖๑] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้บอกอุตตริมนุสสธรรมอันมีจริงแก่อนุปสัมบันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุพวกอยู่ริมฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุพวกอยู่ริมฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทาพรรณนาคุณแห่ง อุตตริมนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ ทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี ทางวาจา มิใช่ทางกาย มิใช่ทางจิตก็มี ทางกายกับวาจา มิใช่ทางจิตก็มี ...
{๖๘} [๖๒] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้บอกอาบัติชั่วหยาบของภิกษุแก่อนุปสัมบันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์บอกอาบัติชั่วหยาบของภิกษุแก่อนุปสัมบัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ (จัดเข้าในอทินนาทานสมุฏฐาน) ...
{๖๙} [๖๓] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ขุดปฐพีที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุชาวเมืองอาฬวีขุดปฐพี
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
จบ มุสาวาทวรรคที่ ๑
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๗๐}พูดเท็จ ๑ ด่า ๑ ส่อเสียด ๑ สอนว่าพร้อมกัน ๑ นอน ๒ แสดงธรรม ๑ บอกอุตตริมนุสสธรรม ๑ บอกอาบัติชั่วหยาบ ๑ ขุดปฐพี ๑
๒. ภูตคามวรรค
คำถามและคำตอบในภูตคามวรรคที่ ๒
{๗๑} [๖๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะพรากภูตคามที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี
จบ คำถามและคำตอบในมุสาวาทวรรคที่ ๑