พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ · ปาจิตติยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในภูตคามวรรคที่ ๒ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๑–๘๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๙ ในปาจิตติยกัณฑ์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ ปาจิตติยกัณฑ์ คำถามและคำตอบในภูตคามวรรคที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๔๘–๕๓
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ (จัดเข้าในอทินนาทานสมุฏฐาน) ...
{๖๙} [๖๓] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ขุดปฐพีที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุชาวเมืองอาฬวีขุดปฐพี
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
จบ มุสาวาทวรรคที่ ๑
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๗๐}พูดเท็จ ๑ ด่า ๑ ส่อเสียด ๑ สอนว่าพร้อมกัน ๑ นอน ๒ แสดงธรรม ๑ บอกอุตตริมนุสสธรรม ๑ บอกอาบัติชั่วหยาบ ๑ ขุดปฐพี ๑
๒. ภูตคามวรรค
คำถามและคำตอบในภูตคามวรรคที่ ๒
{๗๑} [๖๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะพรากภูตคามที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุชาวเมืองอาฬวีตัดต้นไม้
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๗๒} [๖๕]ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะเป็นผู้กล่าวคำอื่น ในเพราะทำให้สงฆ์ลำบากที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครโกสัมพี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระฉันนะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่พระฉันนะถูกสงฆ์ซัก<*>ถามอยู่ด้วยอาบัติในท่ามกลางสงฆ์ กลับเอาเรื่องอื่นมาพูดกลบเกลื่อนเสียสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๗๓} [๖๖] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะเป็นผู้กล่าวโทษ ในเพราะเป็นผู้ติเตียนที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระเมตติยะและพระภุมมชกะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่พระเมตติยะและพระภุมมชกะพูดยกโทษท่าน พระทัพพมัลลบุตรสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
- <*>ซัก - ผู้รวบรวม
{๗๔} [๖๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้วางเตียงก็ดี ตั่งก็ดี ฟูกก็ดี เก้าอี้ก็ดี อันเป็นของสงฆ์ไว้ในที่แจ้งแล้วไม่เก็บ ไม่บอกมอบหมายหลีกไปเสียที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปวางเสนาสนะอันเป็นของสงฆ์ไว้ในที่แจ้งแล้วไม่เก็บ ไม่บอกมอบหมายหลีกไปเสียสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...
{๗๕} [๖๘] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ปูที่นอนไว้ในวิหารอันเป็นของสงฆ์แล้วไม่เก็บ ไม่บอกมอบหมายหลีกไปเสียที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุสัตตรสวัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุสัตตรสวัคคีย์ปูที่นอนไว้ในวิหารอันเป็นของสงฆ์ แล้วไม่เก็บ ไม่บอกมอบหมายหลีกไปเสียสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...
{๗๖} [๖๙] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้รู้อยู่นอนแทรกแซงภิกษุ ผู้เข้าไปก่อนในวิหารอันเป็นของสงฆ์ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์นอนแทรกแซงภิกษุผู้เถระ
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ ทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...
{๗๗} [๗๐] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้โกรธ ไม่พอใจ ฉุดคร่า ภิกษุออกจากวิหารอันเป็นของสงฆ์ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์โกรธ ไม่พอใจ ฉุดคร่าภิกษุออกจากวิหารอันเป็นของสงฆ์สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๗๘} [๗๑] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นั่งทับเตียงก็ดี ตั่งก็ดี อันมีขาเสียบไว้บนร้านในวิหารอันเป็นของสงฆ์ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุรูปหนึ่ง
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุรูปหนึ่งนั่งทับเตียงบ้าง ตั่งบ้าง อันมีขาเสียบไว้บนร้านในวิหารอันเป็นของสงฆ์โดยแรง
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ ทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี ทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี ...
{๗๙} [๗๒] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุจัดการพอกหลังคา ๒-๓ ชั้น แล้วจัดการเกินกว่านั้นที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครโกสัมพี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระฉันนะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระฉันนะให้มุงวิหารที่สร้างสำเร็จแล้วหลายครั้ง ให้โบกฉาบหลายครั้ง วิหารหนักเกินไปก็พังลงสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๘๐} [๗๓] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้รู้อยู่ว่านํ้ามีตัวสัตว์รดหญ้าก็ดี ดินก็ดีที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุชาวเมืองอาฬวีรู้อยู่ว่านํ้ามีตัวสัตว์รดหญ้าบ้าง รดดินบ้าง
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
จบ ภูตคามวรรคที่ ๒
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๘๑} ตัดต้นไม้ ๑ กล่าวส่อเสียด ๑ โพนทะนา ๑ ที่แจ้ง ๑ วิหาร ๑ นอนเบียด ๑ ฉุดคร่า ๑ บนร้าน ๑ โบกฉาบ ๑ เอานํ้ามีตัวสัตว์รดดิน ๑
๓. โอวาทวรรค
คำถามและคำตอบในโอวาทวรรคที่ ๓
{๘๒} [๗๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ไม่ได้รับสมมติกล่าวสอนพวกภิกษุณีที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ไม่ได้รับสมมติกล่าวสอนพวกภิกษุณี
ถาม : ในสิกขาบทนั้น มีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม
ตอบ : ในสิกขาบทนั้นมี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มี
บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ ทางวาจา มิใช่ทางกาย มิใช่ทางจิตก็มี ทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี ...
{๘๓} [๗๕] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้กล่าวสอนพวกภิกษุณี เมื่อดวงอาทิตย์ตกแล้วที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระจูฬปันถก
จบ คำถามและคำตอบในภูตคามวรรคที่ ๒