สังฆาทิเสสกัณฑ์ เล่ม ๘

๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์

ปัญหากรรม

{๕๑๗} [๒๐๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้ชอบกล่าวหาเรื่องที่ไหนทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร ... ใครนำมา

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑

{๕๑๘} [๒๐๗] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้น ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ แก่ภิกษุณีผู้ชอบกล่าวหาเรื่องที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาชอบกล่าวหาเรื่อง

ถาม : ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น มีบัญญัติอนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีในสังฆาทิเสส

สิกขาบทที่ ๑ นั้น

ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ

ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่เอกโตบัญญัติ

ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๔ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน

ถาม : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไหร่

ตอบ : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่ ๓

ถาม : บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร

ตอบ : เป็นศีลวิบัติ

ถาม : บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน

ตอบ : เป็นกองอาบัติสังฆาทิเสส

ถาม : บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไรตอบ : เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ เกิดทางกายกับวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มีถาม : ใครนำมา

ตอบ : พระเถระทั้งหลายนำสืบ ๆ กันมา ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๒

{๕๑๙} [๒๐๘] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้รับหญิงโจรให้บวชที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทารับหญิงโจรให้บวช

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๓

{๕๒๐} [๒๐๙] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้เดินไประหว่างหมู่บ้านคนเดียวที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีรูปหนึ่ง

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีรูปหนึ่งเดินไประหว่างหมู่บ้านคนเดียว

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๓ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในปฐมปาราชิกสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๔

{๕๒๑} [๒๑๐] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้ไม่บอกกล่าวการกสงฆ์ ไม่รู้ฉันทะของคณะ รับภิกษุณีซึ่งถูกสงฆ์พร้อมเพรียงกันยกวัตรเสียแล้วตามธรรมตามวินัยอันเป็นสัตถุศาสน์ให้เข้าหมู่ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาไม่บอกกล่าวการกสงฆ์ ไม่รู้ฉันทะของคณะ รับภิกษุณีซึ่งถูกสงฆ์พร้อมเพรียงกันยกวัตรเสียแล้วตามธรรมตามวินัยอันเป็นสัตถุศาสน์ให้เข้าหมู่สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๕

{๕๒๒} [๒๑๑] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้มีความกำหนดรับ ของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดี จากมือของบุรุษผู้กำหนัดแล้วด้วยมือของตนมาฉันที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีสุนทรีนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีสุนทรีนันทามีความกำหนัดรับอามิสจากมือ ของบุรุษผู้กำหนัดมาฉัน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในปฐมปาราชิกสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๖

{๕๒๓} [๒๑๒] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้กล่าวว่า ‘แม่เจ้าชายคนนั้นจะมีความกำหนัดก็ตาม ไม่มีความกำหนัดก็ตามจักทำอะไรแก่แม่เจ้าได้ เพราะแม่เจ้าไม่มีความกำหนัด นิมนต์เถิดเจ้าข้า ชายคนนั้นจะ

ถวายสิ่งใด เป็นของเคี้ยวหรือของฉันก็ตามแก่แม่เจ้า ขอแม่เจ้าจงรับประเคนของสิ่งนั้นด้วยมือของตนแล้วเคี้ยวหรือฉันเถิด’ ดังนี้แล้วส่งไปที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีรูปหนึ่ง

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีรูปหนึ่งกล่าวว่า ‘แม่เจ้า ชายคนนั้นจะมีความกำหนัดก็ตาม ไม่มีความกำหนัดก็ตาม จักทำอะไรแก่ แม่เจ้าได้ เพราะแม่เจ้าไม่มีความกำหนัด นิมนต์เถิดเจ้าข้า ชายคนนั้นจะถวายสิ่งใด เป็นของเคี้ยวหรือของฉันก็ตามแก่แม่เจ้า ขอแม่เจ้าจงรับประเคนของสิ่งนั้นด้วยมือของตน แล้วเคี้ยวหรือฉันเถิด’ ดังนี้แล้วส่งไปสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๗

{๕๒๔} [๒๑๓] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้โกรธ ไม่ยอมสละ จนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีจัณฑกาลี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีจัณฑกาลีโกรธ ไม่พอใจ ได้กล่าวอย่างนี้ ว่า ‘ข้าพเจ้าขอบอกคืนพระพุทธเจ้า ขอบอกคืนพระธรรม ขอบอกคืนพระสงฆ์ ขอบอกคืนสิกขา’

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๘

{๕๒๕} [๒๑๔] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้ถูกตัดสินให้แพ้ใน อธิกรณ์เรื่องหนึ่งแล้วโกรธ ไม่พอใจ ไม่ยอมสละ จนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีจัณฑกาลี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีจัณฑกาลีถูกตัดสินให้แพ้ในอธิกรณ์เรื่องหนึ่งแล้วโกรธ ไม่พอใจ ได้กล่าวอย่างนี้ว่า ‘พวกภิกษุณีลำเอียงเพราะชอบ เพราะชัง เพราะหลง เพราะกลัว’ สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิด ขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๙

{๕๒๖} [๒๑๕] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีทั้งหลายผู้อยู่คลุกคลี กัน ไม่ยอมสละการกระทำ จนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีหลายรูป

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีหลายรูปอยู่คลุกคลีกัน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๐

{๕๒๗} [๒๑๖] ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสแก่ภิกษุณีผู้ส่งไปด้วยสั่งว่า ‘แม่เจ้าทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงอยู่คลุกคลีกันเถิด อย่าต่างคนต่างอยู่เลย’ ไม่ยอมสละการกระทำ จนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาส่งไปด้วยสั่งว่า‘แม่เจ้าทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงอยู่คลุกคลีกันเถิด อย่าต่างคนต่างอยู่เลย’

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

จบ สังฆาทิเสส ๑๐ สิกขาบท

หัวข้อสิกขาบทประจำกัณฑ์

{๕๒๘} กล่าวริษยา ๑ รับหญิงโจรให้บวช ๑ ระหว่างหมู่บ้าน ๑ ถูกสงฆ์ยกวัตร ๑ ของเคี้ยว ๑ ทำอะไรแก่แม่เจ้าได้ ๑ โกรธ ๑ อธิกรณ์เรื่องหนึ่ง ๑ คลุกคลี ๑ ส่งไป ๑ สังฆาทิเสสเหล่านั้นรวมเป็น ๑๐ สิกขาบท

๓. นิสสัคคิยกัณฑ์

คำถามและคำตอบในนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๑๒ สิกขาบท

{๕๒๙} [๒๑๗] ถามว่า : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุณีผู้ทำการสะสมบาตรที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ได้ทำการสะสมบาตร

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...

{๕๓๐} ถาม : ทรงบัญญัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์แก่ภิกษุณีผู้อธิษฐานอกาลจีวร ว่าเป็นกาลจีวรแล้วให้แจกกันที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาอธิษฐานอกาลจีวรว่าเป็น กาลจีวรแล้วให้แจกกัน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...