ปาราชิก เล่ม ๘

๑. กัตถบัญญัติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์

{๗๘๙} [๒๔๗] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือยินดีการจับต้องกาย ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีสุนทรีนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีสุนทรีนันทากำหนัดยินดีการจับต้องกาย ของบุรุษผู้กำหนัดถาม : ปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีในปาราชิก สิกขาบทที่ ๕ นั้นถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ

ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่เอกโตบัญญัติ

ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๔ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนี่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน

ถาม : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไร

ตอบ : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่ ๒

ถาม : บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร

ตอบ : เป็นศีลวิบัติ

ถาม : บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน

ตอบ : เป็นกองอาบัติปาราชิก

ถาม : บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ ปาราชิกนั้นเกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร

ตอบ : เกิดด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา

ถาม : ใครนำมา

ตอบ : พระเถระทั้งหลายนำสืบ ๆ กันมา

{๗๙๐} ถาม : ทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือปกปิดโทษที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทารู้ว่า ภิกษุณีต้องอาบัติปาราชิก แล้วไม่โจทด้วยตนเอง ไม่บอกแก่คณะสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

{๗๙๑} ถาม : ทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือไม่ยอมสละจนสงฆ์สวด สมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาประพฤติตามพระอริฏฐะผู้มีบรรพบุรุษเป็นพรานแร้ง ผู้ถูกสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันยกวัตร แล้วสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเฃปสมุฏฐาน) ...

{๗๙๒} ถาม : ทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือทำเรื่องครบถึงเรื่องที่ ๘ ที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ทำเรื่องครบถึงเรื่องที่ ๘

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ (จัดเข้าในธุรนิกเขปสมุฏฐาน) ...

จบ ปาราชิก

๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์ เป็นต้น

{๗๙๓} [๒๔๘] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมา สัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือภิกษุณีชอบ กล่าวหาเรื่องที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีถุลลนันทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีถุลลนันทาขอบกล่าวหาเรื่อง

ถาม : ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันน บัญญัติไหมตอบ : ในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น มี ๑ บัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ

ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่เอกโตบัญญัติ

ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๔ สังฆาทิเสสจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน