อสัญจิจจกถา เล่ม ๓๗

*อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตีติ? อามนฺตา. อสญฺจิจฺจ ปาณํ หนฺตฺวา ปาณาติปาตี โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตีติ? อามนฺตา. อสญฺจิจฺจ อทินฺนํ อาทิยิตฺวา ฯเปฯ มุสา ภณิตฺวา มุสาวาที โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อสญฺจิจฺจ ปาณํ หนฺตฺวา ปาณาติปาตี น โหตีติ? อามนฺตา. อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก น โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อสญฺจิจฺจ อทินฺนํ อาทิยิตฺวา ฯเปฯ มุสา ภณิตฺวา มุสาวาที น โหตีติ? อามนฺตา. อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก น โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลไม่จงใจฆ่าสัตว์ ชื่อว่าเป็นผู้ทำปาณาติบาตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลไม่จงใจถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ฯลฯ พูดเท็จ ชื่อว่าเป็น ผู้พูดเท็จใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลไม่จงใจฆ่าสัตว์ ชื่อว่าไม่เป็นผู้ทำปาณาติบาตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าไม่เป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลไม่จงใจถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ฯลฯ ไม่จงใจพูดเท็จ ชื่อว่าไม่เป็นผู้พูดเท็จใช่ไหมปร. ใช่

สก. บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าไม่เป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตีติ? อามนฺตา. “อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตี”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? นตฺถิ. “สญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตี”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ “สญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตี”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโต, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อสญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อานนฺตริโก โหตี”ติ.

สก. บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่ว่า “บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” มีอยู่จริงหรือ

ปร. ไม่มี

สก. พระสูตรที่ว่า “บุคคลจงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากพระสูตรที่ว่า “บุคคลจงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” มีอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลไม่จงใจปลงชีวิตมารดา ชื่อว่า เป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”

*น วตฺตพฺพํ “มาตุฆาตโก อานนฺตริโก”ติ? อามนฺตา. นนุ มาตา ชีวิตา โวโรปิตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ มาตา ชีวิตา โวโรปิตา, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “มาตุฆาตโก อานนฺตริโก”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “ปิตุฆาตโก อานนฺตริโก”ติ? อามนฺตา. นนุ ปิตา ชีวิตา โวโรปิโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปิตา ชีวิตา โวโรปิโต, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “ปิตุฆาตโก อานนฺตริโก”ติ. *น วตฺตพฺพํ “อรหนฺตฆาตโก อานนฺตริโก”ติ? อามนฺตา. นนุ อรหา ชีวิตา โวโรปิโตติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา ชีวิตา โวโรปิโต, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “อรหนฺตฆาตโก อานนฺตริโก”ติ

*น วตฺตพฺพํ “รุหิรุปฺปาทโก อานนฺตริโก”ติ? อามนฺตา. นนุ ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาทิตนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาทิตํ, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “รุหิรุปฺปาทโก อานนฺตริโก”ติ.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้ฆ่ามารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. เขาปลงชีวิตมารดาแล้วมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากเขาปลงชีวิตมารดาแล้ว ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “บุคคลผู้ ฆ่ามารดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้ฆ่าบิดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. เขาปลงชีวิตบิดาแล้วมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากเขาปลงชีวิตบิดาแล้ว ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “บุคคลผู้ฆ่าบิดา ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้ฆ่าพระอรหันต์ ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. เขาปลงชีวิตพระอรหันต์แล้วมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากเขาปลงชีวิตพระอรหันต์แล้ว ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “บุคคล ผู้ฆ่าพระอรหันต์ ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้ทำร้ายพระตถาคตจนถึงพระโลหิตห้อ ชื่อว่า เป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. เขาทำร้ายพระตถาคตจนถึงพระโลหิตห้อแล้วมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากเขาทำร้ายพระตถาคตจนถึงพระโลหิตห้อแล้ว ดังนั้น ท่านจึงควร ยอมรับว่า “บุคคลผู้ทำร้ายพระตถาคตจนถึงพระโลหิตห้อ ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”

*สํฆเภทโก อานนฺตริโกติ? อามนฺตา. สพฺเพ สํฆเภทกา อานนฺตริกาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺเพ สํฆเภทกา อานนฺตริกาติ? อามนฺตา. ธมฺมสญฺญื สํฆเภทโก อานนฺตริโกติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกันทั้งหมด ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกันทั้งหมด ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหมปร. ใช่

สก. บุคคลผู้มีความสำคัญว่าชอบธรรม จึงทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ชื่อว่า เป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*ธมฺมสญฺญื สํฆเภทโก อานนฺตริโกติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “อตฺถุปาลิ สํฆเภทโก อาปายิโก เนรยิโก กปฺปฏฺโฐ อเตกิจฺโฉ. อตฺถุปาลิ สํฆเภทโก น อาปายิโก น เนรยิโก น กปฺปฏฺโฐ น อเตกิจฺโฉ”ติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ “ธมฺมสญฺญื สํฆเภทโก อานนฺตริโก”ติ.

สก. บุคคลผู้มีความสำคัญว่าชอบธรรม จึงทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ชื่อ ว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “อุบาลี บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้ แตกกันเป็นผู้เข้าถึงอบาย อยู่ในนรกตลอดกัป แก้ไขไม่ได้ มีอยู่ บุคคลผู้ทำลาย สงฆ์ให้แตกกัน ไม่เป็นผู้เข้าถึงอบาย ไม่เข้าถึงนรกตลอดกัป ไม่ใช่ผู้แก้ไขไม่ได้” มีอยู่จริงมิใช่หรือปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลผู้มีความสำคัญว่าชอบธรรม ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม”

*น วตฺตพฺพํ “ธมฺมสญฺญื สํฆเภทโก อานนฺตริโก”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา:-

อาปายิโก เนรยิโก กปฺปฏฺโฐ สํฆเภทโก

วคฺครโต อธมฺมฏฺโฐ โยคกฺเขมา ปธํสติ

สํฆํ สมคฺคํ เภตฺวาน กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจตีติ. (๑)

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ สํฆเภทโก อานนฺตริโกติ. อสญฺจิจฺจกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลผู้มีความสำคัญว่าชอบธรรมจึงทำลาย สงฆ์ให้แตกกัน ชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน ยินดีในการแตกกัน อยู่ในอธรรม

เป็นผู้เข้าถึงอบาย อยู่ในนรกตลอดกัป

พลาดจากนิพพานอันเป็นธรรมเกษมจากโยคะ

เสวยผลกรรมอยู่ในนรกตลอดกัป

เพราะทำลายสงฆ์ที่สามัคคีกันให้แตกแยกกัน”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. ดังนั้น บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน จึงชื่อว่าเป็นผู้ทำอนันตริยกรรม

อสัญจิจจกถา จบ