วรรคที่ ๑๒

สํวโร กมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โสตินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ กายินฺทฺริยสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กายินฺทฺริยสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กายินฺทฺริยสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ โสตินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยสํวโร ชิวฺหากมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ โสตินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยสํวโร ฯเปฯ กายินฺทฺริยสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที ความสำรวมเป็นกรรม หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. ความสำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความสำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ ความ

สำรวมในชิวหินทรีย์ ฯลฯ ความสำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความสำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความสำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความสำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ ความ

สำรวมในชิวหินทรีย์ เป็นชิวหากรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความสำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความสำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความสำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความสำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ ความ

สำรวมในชิวหินทรีย์ ฯลฯ ความสำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อสํวโร กมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยอสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โสตินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ กายินฺทฺริยอสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กายินฺทฺริยอสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยอสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กายินฺทฺริยอสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ โสตินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยอสํวโร ชิวฺหากมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยอสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยอสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขุนฺทฺริยอสํวโร จกฺขุกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มนินฺทฺริยอสํวโร มโนกมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ โสตินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ฆานินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ ชิวฺหินฺทฺริยอสํวโร ฯเปฯ กายินฺทฺริยอสํวโร กายกมฺมนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. ความไม่สำรวม เป็นกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความไม่สำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความไม่สำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ

ความไม่สำรวมในชิวหินทรีย์ ฯลฯ ความไม่สำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความไม่สำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความไม่สำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความไม่สำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ

ความไม่สำรวมในชิวหินทรีย์ เป็นชิวหากรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความไม่สำรวมในจักขุนทรีย์ เป็นจักขุกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ความไม่สำรวมในมนินทรีย์ เป็นมโนกรรม หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความไม่สำรวมในโสตินทรีย์ ฯลฯ ความไม่สำรวมในฆานินทรีย์ ฯลฯ

ความไม่สำรวมในชิวหินทรีย์ ฯลฯ ความไม่สำรวมในกายินทรีย์ เป็นกายกรรม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ สํวโรปิ อสํวโรปิ กมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา นิมิตฺตคฺคาหี โหติ ฯเปฯ น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ โสเตน สทฺทํ สุตฺวา ฯเปฯ มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย นิมิตฺตคฺคาหี โหติ ฯเปฯ น นิมิตฺตคฺคาหี โหตีติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ สํวโร อสํวโรปิ กมฺมนฺติ ฯ

สํวโร กมฺมนฺติกถา ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า ความสำรวมก็ดี ความไม่สำรวมก็ดี เป็นกรรม หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้

เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว เป็นผู้ถือนิมิต ฯลฯ ไม่เป็นผู้ถือนิมิต ฟังเสียงด้วยโสตแล้ว ฯลฯ รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว เป็นผู้ถือนิมิต ฯลฯ

ไม่เป็นผู้ถือนิมิต ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ถ้าอย่างนั้น ความสำรวมก็ดี ความไม่สำรวมก็ดี ก็เป็นกรรม น่ะสิ

สังวโรกัมมันติกถา จบ.

สพฺพํ กมฺมํ สวิปากนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ วิปากาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ กิริยาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ กามาวจรา วิปากาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ รูปาวจรา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนา วิปากาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ กามาวจรา กิริยาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ รูปาวจรา อรูปาวจรา กิริยาพฺยากตา เจตนา สวิปากาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที กรรมทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ฝ่ายกามาพจร ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ฝ่ายรูปาวจร ฝ่ายอรูปาวจร ฝ่ายโลกุตตระ

ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ฝ่ายกามาวจร ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เจตนาทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ฝ่ายรูปาวจร ฝ่ายอรูปาวจร ก็มีวิบาก หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

วิปากาพฺยากตา เจตนา อวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ วิปากาพฺยากตา เจตนา อวิปากา โน วต เร วตฺตพฺเพ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ

ส. เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ไม่มีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ไม่มีวิบาก ก็ต้องไม่กล่าวว่า เจตนา

ทั้งปวงมีวิบาก

กิริยาพฺยากตา เจตนา อวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ กิริยาพฺยากตา เจตนา อวิปากา โน วต เร วตฺตพฺเพ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ

ส. เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ไม่มีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ไม่มีวิบาก ก็ต้องไม่กล่าวว่า เจตนา

ทั้งปวงมีวิบาก

กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนา วิปากาพฺยากตา เจตนา อวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อปริยาปนฺนา วิปากาพฺยากตา เจตนา อวิปากา โน วต เร วตฺตพฺเพ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ

ส. เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ฝ่ายกามาวจร ฝ่ายรูปาวจร ฝ่ายอรูปาวจรฝ่ายโลกุตตระ ไม่มีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า เจตนาที่เป็นวิบากอัพยากฤต ฝ่ายโลกุตตระ ไม่มีวิบาก ก็ต้องไม่

กล่าวว่า เจตนาทั้งปวงมีวิบาก

กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา กิริยาพฺยากตา เจตนา อวิปากาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อรูปาวจรา กิริยาพฺยากตา เจตนา อวิปากา โน วต เร วตฺตพฺเพ สพฺพา เจตนา สวิปากาติ ฯ

ส. เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ฝ่ายกามาวจร ฝ่ายรูปาวจร ฝ่ายอรูปาวจร ไม่มีวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า เจตนาที่เป็นกิริยาอัพยากฤต ฝ่ายอรูปาวจร ไม่มีวิบาก ก็ต้องไม่

กล่าวว่า เจตนาทั้งปวงมีวิบาก

น วตฺตพฺพํ สพฺพํ กมฺมํ สวิปากนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา นาหํ ภิกฺขเว สญฺเจตนิกานํ กมฺมานํ กตานํ อุปจิตานํ อปฺปฏิสํวิทิตฺวา พฺยนฺตีภาวํ วทามิ ตญฺจ โข ทิฏฺเฐว ธมฺเม อุปปชฺเช วา อปเร วา ปริยาเยติ ๑ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ สพฺพํ กมฺมํ สวิปากนฺติ ฯ

กมฺมกถา ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า กรรมทั้งปวงมีวิบาก หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราไม่กล่าวว่า กรรม

ทั้งหลายที่ทำด้วยความจงใจ อันบุคคลกระทำแล้ว สั่งสมแล้ว จะสิ้นสุดได้โดยมิได้เสวยวิบาก ก็กรรมนั้นแล ย่อมให้ผลในปัจจุบัน หรือในอัตภาพถัดไป หรือในอัตภาพสืบๆ ไป ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ถ้าอย่างนั้น กรรมทั้งปวงก็มีวิบาก น่ะสิ

กัมมกถา จบ.

สทฺโท วิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ สุขเวทนิโย ทุกฺขเวทนิโย อทุกฺขมสุขเวทนิโย สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ผสฺเสน สมฺปยุตฺโต เวทนาย สมฺปยุตฺโต สญฺญาย สมฺปยุตฺโต เจตนาย สมฺปยุตฺโต จิตฺเตน สมฺปยุตฺโต สารมฺมโณ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร เจตนา ปตฺถนา ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ น สุขเวทนิโย น ทุกฺขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ น สุขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ สทฺโท วิปาโกติ ฯ

๑. อํ. ทสก. ๒๖๐ ฯ

สกวาที เสียงเป็นวิบาก หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. เสียงเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นทุกข์ เป็นผล

ที่บุคคลเสวยไม่ทุกข์ไม่สุข สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา สัมปยุตด้วยผัสสะ สัมปยุตด้วยเวทนาสัมปยุตด้วยสัญญา สัมปยุตด้วยเจตนา สัมปยุตด้วยจิต มีอารมณ์มีความนึก ความผูกใจ ความสนใจ ความทำไว้ในใจ ความจงใจ ความปรารถนาความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เสียง ไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นทุกข์ ฯลฯ

ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า เสียงไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความ

นึก ฯลฯ ความตั้งใจ ก็ต้องไม่กล่าวว่า เสียงเป็นวิบาก

ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส สุขเวทนิโย ฯเปฯ สารมฺมโณ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ สทฺโท วิปาโก สทฺโท สุขเวทนิโย ฯเปฯ สารมฺมโณ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. ผัสสะเป็นวิบาก ผัสสะเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มีอารมณ์มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. เสียงเป็นวิบาก เสียงเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มีอารมณ์ มีความ

นึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สทฺโท วิปาโก สทฺโท น สุขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส น สุขเวทนิโย น ทุกฺขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. เสียงเป็นวิบาก แต่เสียงไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ผัสสะเป็นวิบาก แต่ผัสสะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ไม่เป็นผลที่

บุคคลเสวยเป็นทุกข์ ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจหรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ สทฺโท วิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา โส ตสฺส กมฺมสฺส กตตฺตา อุปจิตตฺตา อุสฺสนฺนตฺตา วิปุลตฺตา พฺรหฺมสโร โหติ กรวิกภาณีติ ๒ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ สทฺโท วิปาโกติ ฯ

สทฺโท วิปาโกติกถา ฯ

๑. ยุ. พฺรหฺมสฺสโร. ๒. ที. ปา. ๑๘๓ ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า เสียงเป็นวิบาก หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ตถาคตนั้น เป็นผู้มีเสียงดุจเสียงพรหม

กล่าวคำด้วยน้ำเสียงอันไพเราะดุจเสียงนกการะเวก เพราะกรรมนั้นอันได้ทำไว้แล้ว ได้สะสมแล้ว ได้เพิ่มพูนแล้ว เป็นกรรมไพบูลย์

ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ถ้าอย่างนั้น เสียงก็เป็นวิบาก น่ะสิ

สัทโทวิปาโกติกถา จบ.

จกฺขายตนํ วิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ สุขเวทนิยํ ทุกฺขเวทนิยํ ฯเปฯ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ จกฺขายตนํ วิปาโกติ ฯเปฯ ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส สุขเวทนิโย ฯเปฯ สารมฺมโณ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺขายตนํ วิปาโก จกฺขายตนํ สุขเวทนิยํ ฯเปฯ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ จกฺขายตนํ วิปาโก จกฺขายตนํ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส น สุขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โสตายตนํ ฯเปฯ ฆานายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ ฯเปฯ

สกวาที จักขายตนะเป็นวิบาก หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. จักขายตนะเป็นผลอันบุคคลเสวยเป็นสุข เป็นผลอันบุคคลเสวยเป็น

ทุกข์ ฯลฯ มีอารมณ์ มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. จักขายตนะไม่เป็นผลอันบุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความ

นึก ฯลฯ ความตั้งใจ มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า จักขายตนะไม่เป็นผลอันบุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์

ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ ก็ต้องไม่กล่าวว่า จักขายตนะเป็นวิบาก ฯลฯ

ส. ผัสสะเป็นวิบาก ผัสสะเป็นผลอันบุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มีอารมณ์

มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. จักขายตนะเป็นวิบาก จักขายตนะเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ

มีอารมณ์ มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. จักขายตนะเป็นวิบาก แต่จักขายตนะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ

ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ผัสสะเป็นวิบาก แต่ผัสสะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มี

อารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ โสตายตนะ ฯลฯ ฆานายตนะ ฯลฯ

ชิวหายตนะ ฯลฯ

กายายตนํ วิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ สุขเวทนิยํ ฯเปฯ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ กายายตนํ วิปาโกติ ฯเปฯ ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส สุขเวทนิโย ฯเปฯ สารมฺมโณ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ กายายตนํ วิปาโก กายายตนํ สุขเวทนิยํ ฯเปฯ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กายายตนํ วิปาโก กายายตนํ น สุขเวทนิยํ ฯเปฯ อนารมฺมณํ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ ผสฺโส วิปาโก ผสฺโส น สุขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. กายายตนะเป็นวิบาก หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. กายายตนะเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มีอารมณ์ มีความนึก ฯลฯ

ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. กายายตนะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ไม่มี

ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า กายายตนะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มีอารมณ์

ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ ก็ต้องไม่กล่าวว่า กายายตนะเป็นวิบาก ฯลฯ

ส. ผัสสะเป็นวิบาก ผัสสะเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มีอารมณ์

มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. กายายตนะเป็นวิบาก กายายตนะเป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ มี

อารมณ์ มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. กายายตนะเป็นวิบาก แต่กายายตนะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ

ไม่มีอารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ผัสสะเป็นวิบาก แต่ผัสสะไม่เป็นผลที่บุคคลเสวยเป็นสุข ฯลฯ ไม่มี

อารมณ์ ไม่มีความนึก ฯลฯ ความตั้งใจ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ สฬายตนํ วิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ สฬายตนํ กมฺมสฺส กตตฺตา อุปฺปนฺนนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ สฬายตนํ กมฺมสฺส กตตฺตา อุปฺปนฺนํ เตน วต เร วตฺตพฺเพ สฬายตนํ วิปาโกติ ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า สฬายตนะเป็นวิบาก หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. สฬายตนะเกิดขึ้นเพราะได้ทำกรรมไว้ มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่า สฬายตนะเกิดขึ้นเพราะได้ทำกรรมไว้ ด้วยเหตุนั้นนะ ท่านจึง

ต้องกล่าวว่า สฬายตนะเป็นวิบาก

สฬายตนะกถา จบ.

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ มาตา ชีวิตา โวโรปิตา ปิตา ชีวิตา โวโรปิโต อรหา ชีวิตา โวโรปิโต ทุฏฺเฐน จิตฺเตน ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาทิตํ สงฺโฆ ภินฺโนติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่งหรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ได้ปลงชีวิตมารดา ได้ปลงชีวิตบิดา ได้ปลง

ชีวิตพระอรหันต์ ได้มีจิตประทุษร้าย ยังพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อได้ทำลายสงฆ์ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ๕ อามนฺตา ฯ อภพฺโพ อนฺตรา ธมฺมํ อภิสเมตุนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อภพฺโพ อนฺตรา ธมฺมํ อภิสเมตุนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ มาตา ชีวิตา โวโรปิตา ปิตา ชีวิตา โวโรปิโต อรหา ชีวิตา โวโรปิโต ทุฏฺเฐน จิตฺเตน ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาทิตํ สงฺโฆ ภินฺโนติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่งหรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อตรัสรู้ธรรมในระหว่าง หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อตรัสรู้ธรรมในระหว่าง หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะนั้น ได้ปลงชีวิตมารดา ได้ปลงชีวิตบิดา ได้

ปลงชีวิตพระอรหันต์ ได้มีจิตประทุษร้าย ยังพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อ ได้ทำลายสงฆ์ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ โส นิยโม เยน นิยเมน สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตฺถิ เต สติปฏฺฐานา สมฺมปฺปธานา อิทฺธิปาทา อินฺทฺริยา พลา โพชฺฌงฺคา เยหิ โพชฺฌงฺเคหิ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่งหรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. นิยมที่กำหนดบุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗ ครั้งเป็น

อย่างยิ่ง มีอยู่ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. สติปัฏฐาน สัมมัปปธาน อิทธิบาท อินทรีย์ พละ โพชฌงค์ ที่กำหนด

บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง มีอยู่ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

นตฺถิ โส นิยโม เยน นิยเมน สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ นตฺถิ โส นิยโม เยน นิยเมน สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตุํ- ปรมตานิยโต โน วต เร วตฺตพฺเพ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ

ส. นิยมที่กำหนดบุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง ไม่มี หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า นิยมที่กำหนดบุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗ ครั้ง

เป็นอย่างยิ่ง ไม่มี ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง

นตฺถิ เต สติปฏฺฐานา ฯเปฯ โพชฺฌงฺคา เยหิ โพชฺฌงฺเคหิ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ นตฺถิ เต โพชฺฌงฺคา เยหิ โพชฺฌงฺเคหิ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโต โน วต เร วตฺตพฺเพ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ

ส. สติปัฏฐาน ฯลฯ โพชฌงค์ ที่กำหนดบุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง ไม่มี หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า โพชฌงค์ที่กำหนดบุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ ไว้ด้วยความเกิด ๗

ครั้ง เป็นอย่างยิ่ง ไม่มี ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ สกทาคามินิยเมนาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคามินิยเมนาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหตฺตนิยเมนาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กตเมน นิยเมนาติ ฯ โสตาปตฺตินิยเมนาติ ฯ

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่งหรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ด้วยสกทาคามีนิยม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ด้วยอนาคามีนิยม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ด้วยอรหัตนิยม หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ด้วยนิยมอะไร?

ป. ด้วยโสดาปัตตินิยม

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เย เกจิ โสตาปตฺตินิยามํ โอกฺกมนฺติ สพฺเพ เต สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยตาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯี

ส. บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่งหรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ชนเหล่าหนึ่งเหล่าใด ก้าวลงสู่โสดาปัตตินิยม ชนเหล่านั้นทั้งหมด

เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตต- ปรมตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ โส สตฺตกฺขตฺตตปรโมติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ โส สตฺตกฺขตฺตตปรโม เตน วต เร วตฺตพฺเพ สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโตติ ฯ

สตฺตกฺขตฺตตปรมกถา ฯ

ส. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. บุคคลนั้น เป็นสัตตักขัตตุปรมะ มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่า บุคคลนั้นเป็นสัตตักขัตตุปรมะ ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าว

ว่า บุคคลผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิด ๗ ครั้งเป็นอย่างยิ่ง

สัตตักขัตตุปรมกถา จบ.

น วตฺตพฺพํ โกลํโกโล ปุคฺคโล โกลํโกลตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ โส โกลํโกโลติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ โส โกลํโกโล เตน วต เร วตฺตพฺเพ โกลํโกโล ปุคฺคโล โกลํโกลตานิยโตติ ฯ

ปรวาที ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้โกลังโกละเป็นผู้เที่ยงต่อความเกิดอีก ๒-๓ครั้ง หรือ?

สกวาที ถูกแล้ว

ป. บุคคลนั้น เป็นโกลังโกละ มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่า บุคคลนั้น เป็นโกลังโกละ ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า

บุคคลผู้โกลังโกละเป็นผู้เที่ยงต่อความเกิดอีก ๒-๓ ครั้ง

น วตฺตพฺพํ เอกวีชี ปุคฺคโล เอกวีชิตานิยโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ โส เอกวีชีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ โส เอกวีชี เตน วต เร วตฺตพฺเพ เอกวีชี ปุคฺคโล เอกวีชิตานิยโตติ ฯ

โกลํโกลเอกวีชีกถา ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้เอกพีชี เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิดอีกครั้งเดียว หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. บุคคลนั้น เป็นเอกพีชี มิใช่หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. หากว่า บุคคลนั้น เป็นเอกพีชี ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า บุคคล

ผู้เอกพีชี เป็นผู้เที่ยงต่อความเกิดอีกครั้งเดียว

โกลังโกลเอกวีชีกถา จบ.

ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ มาตรํ ชีวิตา โวโรเปยฺย ฯเปฯ ปิตรํ ชีวิตา โวโรเปยฺย ฯเปฯ อรหนฺตํ ชีวิตา โวโรเปยฺย ฯเปฯ ทุฏฺเฐน จิตฺเตน ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาเทยฺย ฯเปฯ สงฺฆํ ภินฺเทยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตสัตว์ หรือ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตมารดา ฯลฯ พึงแกล้งปลงชีวิต

บิดา ฯลฯ พึงแกล้งปลงชีวิตพระอรหันต์ ฯลฯ พึงมีจิตคิดประทุษร้ายยังพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อ ฯลฯ พึงทำลายสงฆ์ หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สตฺถริ อคารโวติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ธมฺเม ฯเปฯ สงฺเฆ ฯเปฯ สิกฺขาย อคารโวติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตสัตว์ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้ไม่มีความเคารพในพระศาสดา หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. เป็นผู้ไม่มีความเคารพในพระธรรม ฯลฯ เป็นผู้ไม่มีความเคารพในพระ

สงฆ์ ฯลฯ เป็นผู้ไม่มีความเคารพในสิกขา หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

นนุ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สตฺถริ สคารโวติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สตฺถริ สคารโว โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ นนุ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ธมฺเม ฯเปฯ สงฺเฆ ฯเปฯ สิกฺขาย สคารโวติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สิกฺขาย สคารโว โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้มีความเคารพในพระศาสดา มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้มีความเคารพในพระศาสดาก็ต้องไม่

กล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตสัตว์

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้มีความเคารพในพระธรรม ฯลฯ ในพระสงฆ์

ฯลฯ ในสิกขา มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้มีความเคารพในสิกขาก็ต้องไม่กล่าว

ว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตสัตว์

ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สตฺถริ อคารโวติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล พุทฺธถูเป โอหเนยฺย โอมุตฺเตยฺย นิฏฺฐุเภยฺย พุทฺธถูเป อปพฺยามโต ๑ กเรยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ เป็นผู้ไม่มีความเคารพในพระศาสดา หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงถ่ายอุจจาระรด พึงถ่ายปัสสาวะรด พึงถ่มเขฬะรด

ที่พระพุทธสถูปพึงทำพุทธสถูปไว้ทางเบื้องซ้าย หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท ฐิตธมฺโม เวลนฺนาติวตฺตติ เอวเมว โข ภิกฺขเว ยํ มยา สาวกานํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ ตํ มม สาวกา ชีวิตเหตุปิ นาติกฺกมนฺตีติ ๒ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ น วตฺตพฺพํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ ฯ

ชีวิตาโวโรปนกถา ฯ

๑. ม. อพฺยาสกโต. ๒ ขุ. อุ. ๑๒๗ ฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิตสัตว์ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย มหาสมุทรดำรงสภาวะ

ไว้ ย่อมไม่ล่วงขอบเขต ฉันใด สาวกของเราย่อมไม่ล่วงสิกขาบทนั้น ที่เราบัญญัติไว้แก่สาวกทั้งหลาย แม้เพราะเหตุแห่งชีวิต

ฉันนั้นแล ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงแกล้งปลงชีวิต

สัตว์

ชีวิตาโวโรปนกถา จบ.

ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺย โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ

สกวาที บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ ?

ปรวาที ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย ก็

ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้

ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ อมนุสฺสิตฺถิยา ติรจฺฉานคติตฺถิยา นาคกญฺญาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อเชฬกํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย กุกฺกุฏสูกรํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย หตฺถิควสฺสวฬวํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ๑ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในเสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ

ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดในอบาย ฯลฯ พึงเสพเมถุนธรรมกับนางอมนุษย์ กับนางดิรัจฉาน กับนางนาค พึงรับแพะ พึงรับไก่และสุกร พึงรับช้าง โค ม้า และลา ฯลฯ พึงรับนกกระทา นกกระจาบและนกยูง หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง

ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้

ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ อรหา อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ อรหา ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

๑. ม. ปิญฺจรํ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ แต่บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ แต่พระอรหันต์ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดใน

อบาย หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ แต่บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีใน

เสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดในอบาย ฯลฯ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ แต่พระอรหันต์ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ

และนกยูง หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ น จ อรหา อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ น จ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ น จ อรหา อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ อมนุสฺสิตฺถิยา ติรจฺฉานคติตฺถิยา นาคกญฺญาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อเชฬกํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย กุกฺกุฏสูกรํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย หตฺถิควสฺสวฬวํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ น จ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ และพระอรหันต์ ไม่พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ และบุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ไม่พึงยินดี

ในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ และพระอรหันต์ ไม่พึงยินดีในเสียง ฯลฯ

ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดในอบาย ฯลฯ

ไม่พึงเสพเมถุนธรรมกับนางอมนุษย์ กับนางดิรัจฉาน กับนางนาค ไม่พึงรับแพะ ไม่พึงรับไก่และสุกร ไม่พึงรับช้าง โค ม้า และลา ฯลฯ

ไม่พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ และบุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ไม่พึงรับนก

กระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ฯเปฯ ติรจฺฉานโยนึ อุปปชฺเชยฺย ฯเปฯ ปิตฺติวิสยํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ

ทุคฺคติกถา ฯ

ป. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ?

ส. ถูกแล้ว

ป. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงเข้าถึงนรก ฯลฯ พึงเข้าถึงกำเนิดดิรัจฉาน ฯลฯ

พึงเข้าถึงภูมิแห่งเปรต หรือ?

ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ป. ถ้าอย่างนั้น บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ก็ละทุคติได้ น่ะสิ

ทุคคติกถา จบ.

น วตฺตพฺพํ สตฺตมภวิกสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ สตฺตมภวิโก ปุคฺคโล นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ติรจฺฉานโยนึ อุปปชฺเชยฺย ปิตฺติวิสยํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ สตฺตมภวิกสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ

สตฺตมภวิกกถา ฯ

ทฺวาทสโม วคฺโค ฯ

ตสฺส อุทฺทานํ

สํวโร กมฺมํ ตเถว อสํวโร สพฺพํ กมฺมํ

สวิปากํ สทฺโท วิปาโก สฬายตนํ วิปาโก

สตฺตกฺขตฺตตปรโม ปุคฺคโล สตฺตกฺขตฺตตปรมตานิยโต

โกลํโกโล ปุคฺคโล โกลํโกลตานิยโต เอกวีชี

ปุคฺคโล เอกวีชิตานิยโต ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล

สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรเปยฺย ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส

ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ ตเถว สตฺตมภวิกสฺสาติ ฯ

ปรวาที ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้มีภพที่ ๗ เป็นอย่างยิ่ง ละทุคติได้ หรือ?

สกวาที ถูกแล้ว

ส. บุคคลผู้มีภพที่ ๗ เป็นอย่างยิ่ง พึงเข้าถึงนรก พึงเข้าถึงกำเนิดดิรัจฉาน

พึงเข้าถึงภูมิแห่งเปรต หรือ?

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ส. ถ้าอย่างนั้น บุคคลผู้เกิดในภพที่ ๗ ก็ละทุคติได้ น่ะสิ

สัตตมภวิกกถา จบ.

วรรคที่ ๑๒ จบ.