ญาณกถา เล่ม ๓๗

*นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺติ? อามนฺตา. นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ปญฺญา ปชานนา วิจโย ปวิจโย ธมฺมวิจโย สลฺลกฺขณา อุปลกฺขณา ปจฺจุปลกฺขณาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ อตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ปญฺญา ปชานนา วิจโย ฯเปฯ ปจฺจุปลกฺขณาติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ปญฺญา ปชานนา วิจโย ฯเปฯ ปจฺจุปลกฺขณา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺ”ติ.

สก. ญาณ ไม่มีแก่ปุถุชนใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ความเลือกสรร ความวิจัยธรรม ความกำหนดหมาย ความเข้าไปกำหนด ความเข้าไปกำหนดจำเพาะ ไม่มีแก่ ปุถุชนใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ฯลฯ ความเข้าไปกำหนดจำเพาะ ของปุถุชนมีอยู่มิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ฯลฯ ความเข้าไปกำหนด จำเพาะของปุถุชนมีอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ญาณไม่มีแก่ปุถุชน”

*นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺติ? อามนฺตา. ปุถุชฺชโน ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺเชยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปุถุชฺชโน ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺเชยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺ”ติ.

*ปุถุชฺชโน ทุติยํ ฌานํ ฯเปฯ ตติยํ ฌานํ ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ ฯเปฯ อากาสานญฺจายตนํ สมาปชฺเชยฺย ฯเปฯ วิญฺญาณญฺจายตนํ ฯเปฯ อากิญฺจญฺญายตนํ ฯเปฯ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมาปชฺเชยฺย ฯเปฯ ปุถุชฺชโน ทานํ ทเทยฺย เปฯ จีวรํ ทเทยฺย ฯเปฯ ปิณฺฑปาตํ ทเทยฺย ฯเปฯ เสนาสนํ ทเทยฺย ฯเปฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ ทเทยฺยาติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปุถุชฺชโน คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ ทเทยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺ”ติ.

สก. ญาณไม่มีแก่ปุถุชนใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปุถุชนเข้าปฐมฌานได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากปุถุชนเข้าปฐมฌานได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ญาณไม่มีแก่ปุถุชน”

สก. ปุถุชนเข้าทุติยฌาน ฯลฯ ตติยฌาน ฯลฯ จตุตถฌาน ฯลฯ อากาสานัญจายตนฌาน ฯลฯ วิญญาณัญจายตนฌาน ฯลฯ อากิญจัญญายตนฌาน ฯลฯ เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ฯลฯ พึงให้ทาน ฯลฯ จีวร ฯลฯ บิณฑบาต ฯลฯ เสนาสนะ ฯลฯ คิลานปัจจัยเภสัชบริขารได้ใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากปุถุชนให้คิลานปัจจัยเภสัชบริขารได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ญาณไม่มีแก่ปุถุชน”

*อตฺถิ ปุถุชฺชนสฺส ญาณนฺติ? อามนฺตา. ปุถุชฺชโน เตน ญาเณน ทุกฺขํ ปริชานาติ, สมุทยํ ปชหติ, นิโรธํ สจฺฉิกโรติ, มคฺคํ ภาเวตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ญาณกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ญาณของปุถุชนมีอยู่ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ปุถุชนกำหนดรู้ทุกข์ ละสมุทัย ทำให้แจ้งนิโรธ เจริญมรรคได้ ด้วย ญาณนั้นใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ญาณกถา จบ