กิเลสชหนกถา เล่ม ๓๗

*อตีเต กิเลเส ชหตีติ. อามนฺตา. นิรุทฺธํ นิโรเธติ วิคตํ วิคเมติ ขีณํ เขเปติ อตฺถงฺคตํ อตฺถงฺคเมติ อพฺภตฺถงฺคตํ อพฺภตฺถงฺคเมตีติ. น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีเต กิเลเส ชหตีติ. อามนฺตา. นนุ อตีตํ นิรุทฺธนฺติ. อามนฺตา. หญฺจิ อตีตํ นิรุทฺธํ โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตีเต กิเลเส ชหตี”ติ. อตีเต กิเลเส ชหตีติ. อามนฺตา. นนุ อตีตํ นตฺถีติ. อามนฺตา. หญฺจิ อตีตํ นตฺถิ โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตีเต กิเลเส ชหตี”ติ.

สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอดีตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลให้ธรรมที่ดับแล้วดับไป ให้ธรรมที่หายไปแล้วหายไป ให้ธรรมที่ สิ้นไปแล้วสิ้นไป ให้ธรรมที่สูญไปแล้วสูญไป ให้ธรรมที่ดับสูญไปแล้วดับสูญไปได้ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอดีตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อดีตดับไปแล้วมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากอดีตดับไปแล้ว ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลละกิเลสที่เป็นอดีตได้”สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอดีตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กิเลสที่เป็นอดีตไม่มีมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากกิเลสที่เป็นอดีตไม่มี ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลละกิเลสที่ เป็นอดีตได้”

*อนาคเต กิเลเส ชหตีติ? อามนฺตา. อชาตํ อชเนติ อสญฺชาตํ อสญฺชเนติ อนิพฺพตฺตํ อนิพฺพตฺเตติ อปาตุภูตํ อปาตุภาเวตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาคเต กิเลเส ชหตีติ? อามนฺตา. นนุ อนาคตํ อชาตนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อนาคตํ อชาตํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อนาคเต กิเลเส ชหตี”ติ, อนาคเต กิเลเส ชหตีติ? อามนฺตา. นนุ อนาคตํ นตฺถีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อนาคตํ นตฺถิ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อนาคเต กิเลเส ชหตี”ติ.

สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอนาคตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลให้ธรรมที่ยังไม่เกิดไม่ให้เกิด ให้ธรรมที่ยังไม่เกิดพร้อมไม่ให้เกิดพร้อม ให้ธรรมที่ยังไม่บังเกิดไม่ให้บังเกิด ให้ธรรมที่ยังไม่ปรากฏไม่ให้ปรากฏได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอนาคตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กิเลสที่เป็นอนาคตยังไม่เกิดมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากกิเลสที่เป็นอนาคตยังไม่เกิด ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลละ กิเลสที่เป็นอนาคตได้”สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นอนาคตได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กิเลสที่เป็นอนาคตไม่มีมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากกิเลสที่เป็นอนาคตไม่มี ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บุคคลละกิเลสที่ เป็นอนาคตได้”

*ปจฺจุปฺปนฺเน กิเลเส ชหตีติ? อามนฺตา. รตฺโต ราคํ ชหติ, ทุฏฺโฐ โทสํ ชหติ, มูโฬฺห โมหํ ชหติ, กิลิฏฺโฐ กิเลเส ชหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ราเคน ราคํ ชหติ, โทเสน โทสํ ชหติ, โมเหน โมหํ ชหติ, กิเลเสหิ กิเลเส ชหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ราโค จิตฺตสมฺปยุตฺโต, มคฺโค จิตฺตสมฺปยุตฺโตติ? อามนฺตา. (๑) ทฺวินฺนํ ผสฺสานํ ฯเปฯ๑ ทฺวินฺนํ จิตฺตานํ สโมธานํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ราโค อกุสโล มคฺโค กุสโลติ? อามนฺตา. กุสลากุสลา สาวชฺชานวชฺชา หีนปณีตา กณฺห-สุกฺกสปฺปฏิภาคา ธมฺมา สมฺมุขีภาวํ อาคจฺฉนฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*กุสลากุสลา สาวชฺชานวชฺชา หีนปณีตา กณฺหสุกฺกสปฺปฏิภาคา ธมฺมา สมฺมุขีภาวํ อาคจฺฉนฺตีติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว สุวิทูรวิทูรานิ. กตมานิ จตฺตาริ. นภญฺจ ภิกฺขเว ปฐวี จ อิทํ ปฐมํ สุวิทูรวิทูรํ ฯเปฯ ตสฺมา สตํ ธมฺโม อสพฺภิ อารกา”ติ (๒) อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ “กุสลากุสลา ฯเปฯ สมฺมุขีภาวํ อาคจฺฉนฺตี”ติ.

สก. บุคคลละกิเลสที่เป็นปัจจุบันได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้กำหนัดละราคะ ผู้ขัดเคืองละโทสะ ผู้หลงละโมหะ ผู้เศร้าหมอง ละกิเลสได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลละราคะด้วยราคะ ละโทสะด้วยโทสะ ละโมหะด้วยโมหะ ละกิเลส ด้วยกิเลส ได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ราคะสัมปยุตด้วยจิต มรรคก็สัมปยุตด้วยจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. มีการประชุมแห่งผัสสะ ๒ อย่าง ฯลฯ จิต ๒ ดวงใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ราคะเป็นอกุศล ส่วนมรรคเป็นกุศลใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอกุศล ที่มีโทษและไม่มีโทษ ที่เลวและประณีต ที่เป็นฝ่ายดำ เป็นฝ่ายขาว และเป็นฝ่ายมีส่วนเปรียบมาประชุมกันได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอกุศล ที่มีโทษและไม่มีโทษ ที่เลวและประณีต ที่เป็นฝ่ายดำ เป็นฝ่ายขาว และเป็นฝ่ายมีส่วนเปรียบมาประชุมกันได้ใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่อยู่ห่างไกลกัน เหลือเกิน ๔ อย่างนี้สิ่งที่อยู่ห่างไกลกันเหลือเกิน ๔ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. ท้องฟ้ากับแผ่นดิน นี้เป็นสิ่งที่อยู่ห่างไกลกันเหลือเกินอย่างที่ ๑

ฯลฯ

เพราะฉะนั้น ธรรมของสัตบุรุษจึงห่างไกลกันกับธรรมของอสัตบุรุษ”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอกุศล ฯลฯ มาประชุมกันได้”

*น วตฺตพฺพํ “อตีเต กิเลเส ชหติ, อนาคเต กิเลเส ชหติ, ปจฺจุปฺปนฺเน กิเลเส ชหตี”ติ? อามนฺตา. นตฺถิ กิเลเส ชหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ อตีเต กิเลเส ชหติ, อนาคเต กิเลเส ชหติ, ปจฺจุปฺปนฺเน กิเลเส ชหตีติ. กิเลสชหนกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “บุคคลละกิเลสที่เป็นอดีต กิเลสที่เป็นอนาคต กิเลสที่เป็นปัจจุบันได้” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. บุคคลที่ละกิเลสได้ไม่มีใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ดังนั้น บุคคลจึงละกิเลสที่เป็นอดีต กิเลสที่เป็นอนาคต กิเลสที่เป็น ปัจจุบันได้

กิเลสชหนกถา จบ