arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๙

สุญญตากถา เล่ม ๓๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๗๕–๑๗๗๘ (Royal Thai)2/8 in วรรคที่ ๑๙4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

_______

๑๙. เอกูนวีสติมวคฺค

(๑๘๗) ๒. สุญฺญตากถา

๒. สุญญตากถา (๑๘๗)

ว่าด้วยความว่าง

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๙ สุญญตากถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 480–481 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 868–871

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? อามนฺตา. อนิมิตฺตํ สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺ- นนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? อามนฺตา. อปฺปณิหิโต สงฺขา-รกฺขนฺธปริยาปนฺโนติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนิมิตฺตํ น วตฺตพฺพํ “สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺ”ติ? อามนฺตา. สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อปฺปณิหิโต น วตฺตพฺโพ “สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺโน”ติ? อามนฺตา. สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “สงฺขารกฺขนฺธปริยา- ปนฺนา”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *สุญฺญตา “สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? อามนฺตา. สงฺขารกฺขนฺโธ น อนิจฺโจ น สงฺขโต น ปฏิจฺจสมุปฺปนฺโน น ขยธมฺโม น วยธมฺโม น วิราคธมฺโม น นิโรธธมฺโม น วิปริณามธมฺโมติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ สงฺขารกฺขนฺโธ อนิจฺโจ สงฺขโต ปฏิจฺจสมุปฺปนฺโน ขยธมฺโม วยธมฺโม วิราคธมฺโม นิโรธธมฺโม วิปริณามธมฺโมติ? อามนฺตา. หญฺจิ สงฺขารกฺขนฺโธ อนิจฺโจ ฯเปฯ วิปริณาม-ธมฺโม, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. ความว่าง นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. นิพพานที่ไม่มีนิมิต ก็นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความว่างนับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. นิพพานที่ไม่มีที่ตั้ง นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. นิพพานที่ไม่มีนิมิต ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความว่าง ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. นิพพานที่ไม่มีที่ตั้ง ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความว่าง ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความว่าง นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สังขารขันธ์ไม่ใช่ไม่เที่ยง ไม่ใช่มีปัจจัยปรุงแต่ง ไม่ใช่อาศัยกันและกัน เกิดขึ้น ไม่ใช่มีความสิ้นไป เสื่อมไป คลายไป ดับไป แปรผันไปเป็นธรรมดาใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สังขารขันธ์ไม่เที่ยง มีปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยกันและกันเกิดขึ้น มีความ สิ้นไป เสื่อมไป คลายไป ดับไป แปรผันไปเป็นธรรมดามิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากสังขารขันธ์ไม่เที่ยง ฯลฯ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา ท่านก็ ไม่ควรยอมรับว่า “ความว่างนับเนื่องในสังขารขันธ์”

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ความว่าง แปลมาจากศัพท์ว่า “สุญฺญตา” ซึ่งมีความหมาย ๒ อย่าง คือ (๑) อนัตตลักขณะ(ลักษณะ ที่เป็นอนัตตา)ของขันธ์ทั้งหลาย (๒) นิพพาน (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๒/๓๐๔)
  2. 2ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๒/๓๐๔)
  3. 3เพราะมีความเห็นว่า ความว่างนับเนื่องในสังขารขันธ์โดยไม่แยก ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า ความว่างที่เป็นอนัตตลักษณะของขันธ์ทั้งหลายเท่านั้น จึงจะชื่อว่านับเนื่องในสังขารขันธ์ได้ ส่วนความว่างที่ เป็นนิพพานไม่ชื่อว่านับเนื่องในสังขารขันธ์ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๒/๓๐๔)
  4. 4นิพพานที่ไม่มีนิมิต หมายถึงนิพพานที่ไม่มีนิมิตคือกิเลสทั้งปวง (ขุ.อป.อ. ๒/๒๐๙/๑๗๒)
  5. 5นิพพานที่ไม่มีที่ตั้ง หมายถึงนิพพานที่ไม่มีที่ตั้งคือกิเลส (ขุ.อป.อ. ๒/๒๐๙/๑๗๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*รูปกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? อามนฺตา. สงฺขารกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา รูปกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เวทนากฺขนฺธสฺส ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺธสฺส ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? อามนฺตา. สงฺขารกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา วิญฺญาณกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สงฺขารกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “รูปกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? อามนฺตา. รูปกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สงฺขารกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “เวทนากฺขนฺธปริยาปนฺนา ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺธปริยาปนฺนา ฯเปฯ วิญฺญา-ณกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? อามนฺตา. วิญฺญาณกฺขนฺธสฺส สุญฺญตา น วตฺตพฺพา “สงฺขารกฺขนฺธปริยา- ปนฺนา”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. ความว่างแห่งรูปขันธ์นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความว่างแห่งสังขารขันธ์นับเนื่องในรูปขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความว่างแห่งเวทนาขันธ์ ฯลฯ สัญญาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ นับเนื่องในสังขารขันธ์ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความว่างแห่งสังขารขันธ์นับเนื่องในวิญญาณขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความว่างแห่งสังขารขันธ์ ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในรูปขันธ์” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความว่างแห่งรูปขันธ์ ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความว่างแห่งสังขารขันธ์ ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในเวทนาขันธ์ ฯลฯ นับเนื่องในสัญญาขันธ์ ฯลฯ นับเนื่องในวิญญาณขันธ์” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความว่างแห่งวิญญาณขันธ์ ท่านไม่ยอมรับว่า “นับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนา”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “สุญฺญมิทํ ภิกฺขเว สงฺขารา อตฺเตน วา อตฺตนิเยน วา”ติ (๑) อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ สุญฺญตา สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนาติ. สุญฺญตากถา นิฏฺฐิตา.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ม.อุ. ๑๔/๖๙/๕๑
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ความว่างนับเนื่องในสังขารขันธ์” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย สังขารนี้ว่างจาก อัตตาหรือจากสิ่งที่นับเนื่องด้วยอัตตา” มีอยู่จริงมิใช่หรือสก. ใช่

ปร. ดังนั้น ความว่างจึงนับเนื่องในสังขารขันธ์

สุญญตากถา จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ดูเทียบ ม.อุ. (แปล) ๑๔/๖๙/๗๕

End of สุญญตากถา