พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๕
สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๒ เล่ม ๓๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๖๒๓–๑๖๒๔ (Royal Thai)8/11 in วรรคที่ ๑๕4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๕ สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๒ (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 37, pp. 839–840
(๑๕๒) ๘. ทุติยสัญญาเวทยิตกถา
ว่าด้วยเรื่องสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะ
{๑๖๒๓} [๗๓๐] สกวาทีถามว่า สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะหรือ ?
ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นรูปหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นเวทนา ... เป็นสัญญา ... เป็นสังขาร ... เป็นวิญญาณหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. สัญญาเวทยิตนโรธสมาบัติเป็นกามาวจรหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นรูปาวจรหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นอรูปาวจรหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๖๒๔} [๗๓๑] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะ” หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายเหตุวาทเช่นเดียวกับกถาก่อน ซึ่งมีความเห็นว่าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติจัดเป็นโลกิยะ โดยให้เหตุผลว่า เมื่อจัดเป็นโลกุตตระไม่ได้ ก็ต้องจัดเป็นโลกิยะได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๘๑)
ป. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกุตตระหรือ ?
ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ป. ถ้าอย่างนั้น สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติก็ต้องเป็นโลกิยะ
จบ ทุติยสัญญาเวทยิตกถา
(๑๕๓) ๙. ตติยสัญญาเวทยิตกถา
ว่าด้วยเรื่องผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติทำกาละได้
{๑๖๒๕} [๗๓๒] สกวาทีถามว่า บุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติพึงทำกาละได้หรือ ?
ส. ผัสสะอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด เวทนาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด สัญญาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด เจตนาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด จิตอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุดของบุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติมีอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา จิตอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุดของบุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติไม่มีหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายราชคิริกะ ซึ่งมีความเห็นว่า แม้บุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติก็พึงทำกาละคืออาจตายได้ เพราะไม่มีข้อกำหนดแน่นอนว่าบุคคลโน้นมีความตายเป็นธรรมดา บุคคลโน้นไม่มีความตายเป็นธรรมดา ซึ่งต่างจากความเห็นของฝ่ายสกวาทีที่เห็นว่า ในขณะที่บุคคลเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติมิใช่สมัยที่ควรตาย เพราะสภาวธรรมที่เกิดในสมัยใกล้ตายเช่นผัสสะเป็นต้นไม่มี ดังนั้น ผู้เข้าสมาบัตินั้นจึงตายไม่ได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๘๑)
End of สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๒